Wielki Gatsby recenzja: szampan, blask i mężczyzna, który nie potrafi pożegnać przeszłości
Niewiele filmów tak bardzo chce nas oczarować i niewielu udaje się to z taką bezczelnością. Baz Luhrmann w swoim Wielkim Gatsbym rzuca na ekran szampan, światła i konfetti, jakby jutra miało nie być. Pytanie brzmi tylko, czy pod tą skrzącą się powierzchnią zostaje miejsce na prawdziwy ból serca. Odpowiedź zaskakująco często brzmi: tak.
Przesadny, krzykliwy, chwilami męczący, ale dla Gatsby'ego w wykonaniu Leonarda DiCaprio zdecydowanie warto dać się wciągnąć w tę wystawną i w końcu zaskakująco gorzką wizję.
Wielki Gatsby: zwiastun
Informacje o filmie
| Original | The Great Gatsby |
|---|---|
| Premiera w Polsce | 17.05.2013 |
| Reżyseria | Baz Luhrmann |
| Obsada | Leonardo DiCaprio, Tobey Maguire, Carey Mulligan, Joel Edgerton, Elizabeth Debicki, Isla Fisher |
| Gatunek | Dramaty, Filmy romantyczne |
| Czas trwania | 143 min |
| Kategoria wiekowa | 16 |
| Kraj | Filmy amerykańskie, Filmy australijskie |
O czym to jest? Impreza, która tak naprawdę jest listem miłosnym
Przenosimy się do Ameryki lat dwudziestych, epoki, w której wydaje się, że wszystko jest możliwe, a nic nie jest zakazane. W luksusowej rezydencji Jaya Gatsby'ego pod Nowym Jorkiem co wieczór trwają huczne przyjęcia. Goście upajają się szampanem i bogactwem, a gospodarz pozostaje zagadką: nikt nie wie dokładnie, skąd wziął się jego majątek ani co kryje jego przeszłość.
Wtedy Gatsby poznaje skromniej żyjącego sąsiada, Nicka Carrawaya, i właśnie jemu zdradza sekret swoich dziwnych zwyczajów. Całe życie podporządkował jednemu celowi: odzyskaniu miłości z młodości. Każdy jego krok służył tej sprawie, każdą winę wziął na siebie właśnie dla niej. Kiedy jednak w końcu spotyka Daisy i jej męża Toma, sprawy toczą się zupełnie inaczej, niż planował przez lata.
Więcej nie warto wiedzieć przed seansem. Siła filmu tkwi właśnie w tym, jak z początkowego upojenia powoli, niemal niezauważalnie, osuwa się w coś znacznie mroczniejszego i smutniejszego.
DiCaprio, Gatsby idealny
Jeśli istnieje rola napisana dla Leonarda DiCaprio, to właśnie ta. Jego Gatsby jest jednocześnie czarujący i żałosny, pewny siebie i przerażony. To człowiek, który zdobył wszystkie pieniądze i wpływy, poza jedną rzeczą, która naprawdę się liczy. DiCaprio rozumie, że największą kreacją Gatsby'ego jest sam Gatsby: starannie zbudowana rola, która w najgorszych chwilach zaczyna pękać. Kiedy te pęknięcia się pojawiają, film nagle cichnie i właśnie tam odnajdujemy prawdziwy dramat.
Jego wejście na scenę to zresztą jeden z najsłynniejszych momentów filmu i doskonałe streszczenie stylu Luhrmanna: fajerwerki, muzyka, uśmiech, kieliszek w dłoni. Kicz? Oczywiście. Działa? Absolutnie.
W karierze DiCaprio ta rola zgrabnie dołącza do galerii wielkich, tragicznych bohaterów romantycznych. Kto widział Titanica albo wcześniejszego Romea i Julię Luhrmanna, doskonale wie, jak dobrze pasuje mu taka beznadziejna miłość.
Towarzystwo: Nick, Daisy, Tom i reszta
Tobey Maguire jako Nick Carraway jest oczami i głosem filmu. To outsider, biedniejszy sąsiad, który wpada w ten błyszczący świat i jednocześnie go podziwia, i obserwuje z podejrzliwością. Maguire gra powściągliwie, momentami może aż za bardzo, ale tego wymaga ta rola: musi być spokojnym punktem odniesienia, przy którym reszta szaleje.
Carey Mulligan jako Daisy Buchanan dostaje trudne zadanie: ma zagrać kobietę, którą mężczyzna przez lata idealizował w swojej głowie. Mulligan jest krucha, urocza i trochę nieuchwytna, i tak właśnie powinno być. Daisy nie jest postacią, którą łatwo pokochać, ale można ją zrozumieć.
Joel Edgerton jako Tom Buchanan to prawdziwa niespodzianka filmu. Agresywny, arogancki i przerażająco pewny siebie, typ mężczyzny, który nigdy w życiu nie zakwestionował swojego miejsca w świecie. Każda scena z jego udziałem jest napięta.
Z drugiego planu Elizabeth Debicki jako Jordan Baker wnosi elegancję i chłód, Isla Fisher jako Myrtle Wilson oraz Jason Clarke jako George Wilson pokazują cienistą stronę tego blasku, a Amitabh Bachchan w roli Meyera Wolfsheima to krótki, ale zapadający w pamięć akcent.
Baz Luhrmann, mistrz przesady
Baza Luhrmanna albo się kocha, albo on irytuje, stanu pośredniego raczej nie ma. Kto widział Moulin Rouge! albo Romea i Julię, wie, czego się spodziewać: szybkiego montażu, krzykliwych kolorów, pędzącej kamery i muzyki, która nic sobie nie robi z wierności epoce. Wielki Gatsby to jeden z najczystszych przejawów tego stylu.
I tu tkwi najciekawsza dwoistość filmu. W pierwszej godzinie przesada jest samym tematem: imprezy są celowo oszałamiające, przerysowane, niemal mdlące, bo taki był ten świat, w którym wszystko było możliwe i nic nie było zakazane. Luhrmann nie moralizuje, tylko wciąga, a dopiero później zauważamy, ile pustki kryje się za tym upojeniem.
Problem pojawia się raczej wtedy, gdy film powinien zwolnić. Reżyser czasem wnosi przestylizowany arsenał środków także do cichych, intymnych scen i wtedy chciałoby się, żeby dał aktorom trochę odetchnąć. Kiedy jednak im na to pozwala, na przykład w scenach wielkich spotkań, film potrafi naprawdę chwycić za serce.
Co działa, a gdzie film się chwieje?
Mocne strony filmu:
- Strona wizualna: scenografia, kostiumy, światło, każdy kadr wygląda jak wyjęty z luksusowego magazynu modowego.
- DiCaprio: dusza filmu, która trzyma całość w ryzach nawet wtedy, gdy reżyseria się rozpędza.
- Nastrój: upojenie lat dwudziestych i czająca się za nim melancholia świetnie współistnieją.
- Joel Edgerton: nieprzyjemny, groźny, znakomity.
A co wypada słabiej:
- Tempo: 143 minuty to sporo i w środku film wyraźnie siada.
- Przesadzony styl: kto nie znosi krzykliwości, może zmęczyć się już po pierwszym półgodzinnym fragmencie.
- Postać Nicka: czasem pełni bardziej funkcję narratora niż prawdziwego człowieka.
Baśń o pożądaniu dla dorosłych
To film dla dojrzałego widza i nie bez powodu: dekadenckie przyjęcia, alkohol, przemoc i zawiłości dorosłych związków to nie jest repertuar dla młodszych. Starszy nastolatek albo dorosły znajdzie tu za to mnóstwo pytań o to, ile jest warte bogactwo, czy da się przywrócić przeszłość i co się dzieje, gdy ktoś stawia całe życie na jedno marzenie.
Te pytania brzmią dziś dokładnie tak samo jak wtedy i może dlatego film tak dobrze się starzeje. Pod błyszczącą powierzchnią kryje się bardzo prosta, bardzo ludzka historia: ktoś kocha, a ta miłość pochłania wszystko wokół.
Komu polecamy?
- Dla ciebie, jeśli: Dla tych, którzy lubią wielkie, widowiskowe dramaty romantyczne, styl Baza Luhrmanna i tragicznych bohaterów w wykonaniu Leonarda DiCaprio. Fani filmów kostiumowych muszą go zobaczyć.
- Lepiej odpuść, jeśli: Kogo irytuje przestylizowana, rozpędzona reżyseria albo kto ma ochotę na stonowany, cichy dramat literacki, ten nie poczuje się dobrze w tym krzykliwym świecie.
Jeśli ci się podoba, zobacz też: Moulin Rouge! (2001), Romeo i Julia (1996), Titanic (1997), Elvis (2022)
Najczęstsze pytania
O czym jest Wielki Gatsby?
Akcja toczy się w Ameryce lat dwudziestych. Jay Gatsby, milioner o tajemniczej przeszłości, wydaje wystawne przyjęcia i całe życie poświęcił odzyskaniu miłości z młodości, Daisy. Gdy spotyka ją i jej męża, sprawy przybierają inny obrót, niż planował.
Ile trwa Wielki Gatsby?
Film trwa 143 minuty.
Kiedy Wielki Gatsby trafił do polskich kin?
Polska premiera filmu odbyła się 17 maja 2013 roku.
Kto wyreżyserował Wielkiego Gatsby'ego?
Film wyreżyserował Baz Luhrmann, to koprodukcja amerykańsko-australijska.
Kto gra Gatsby'ego i Daisy?
Jaya Gatsby'ego gra Leonardo DiCaprio, a Daisy Buchanan Carey Mulligan. W roli Nicka Carrawaya występuje Tobey Maguire, a Toma Buchanana gra Joel Edgerton.
Czy warto dziś przyjąć zaproszenie na przyjęcie u Gatsby'ego?
Tak, i to bez wahania. Wielki Gatsby nie jest filmem bez wad: jest długi, miejscami przekombinowany, a Luhrmann czasem bardziej kocha własny styl niż swoich bohaterów. Ma jednak coś, co udaje się niewielu widowiskom: blask nie jest tu celem samym w sobie, tylko dekoracją dla boleśnie ludzkiej historii. Gatsby DiCaprio to jedna z jego najlepszych ról, Tom w wykonaniu Edgertona budzi dreszcze, a strona wizualna wciąż zapiera dech. Nalej sobie kieliszek szampana, rozsiądź się wygodnie i daj się porwać zabawie. Na końcu i tak zaboli, ale właśnie dlatego warto.