Shrek 5 voorbeschouwing en recensie: de koning van het moeras keert terug, maar zitten we nog op deze oger te wachten?
Zeventien jaar. Zo lang is het in de zomer van 2027 geleden dat Shrek voor het laatst als hoofdpersoon uit zijn moeras kroop, en nu zwaait DreamWorks de deur van het plee-hokje weer open. Van de film zelf is nog geen beeld te zien, maar de vragen stapelen zich nu al op: heeft een franchise die ooit het hele sprookjesgenre op zijn kop zette, nog iets nieuws te vertellen?
De nostalgie is enorm en het regietrio sterk, maar Shrek 5 moet bewijzen dat het meer is dan een slim getimede kassa-opfrisser.
Filmgegevens
| Regie | Brad Ableson, Walt Dohrn, Conrad Vernon |
|---|---|
| Genre | Animatiefilms |
| Land | Amerikaanse films |
Weg uit het moeras: waarom deze terugkeer ertoe doet
Weinig animatiereeksen hebben de popcultuur zo veranderd als Shrek. De eerste film nam in 2001 de suikerzoete wereld van de Disney-sprookjes en trok die letterlijk door de modder: de prins is niet knap, de prinses niet breekbaar en de sprookjesfiguren lijken eerder personages uit een ontspoorde sitcom. Shrek 2 bewees in 2004 vervolgens dat een vervolg zelfs beter kan zijn, en veel mensen, ikzelf incluis, zien die film nog altijd als het hoogtepunt van de reeks.
Daarna ging het bergafwaarts. Shrek the Third voelde moe aan, en Shrek Forever After uit 2010 rondde het verhaal netjes af, maar was eerder een lief afscheid dan een revolutie. Juist daarom is Shrek 5 interessant: de franchise heeft al eens gezegd dat het klaar was, en beweert nu dat dat toch niet zo is. Daar is een goede reden voor nodig, niet alleen een lekker klinkend jaartal.
Wat we zeker weten: het gaat om een Amerikaanse animatiefilm, gepositioneerd als klassieke zomerse familieblockbuster. Over het verhaal valt officieel nog niets te melden, en ik ga er ook niet over fantaseren. Wel is uit het genre en de logica van de franchise af te leiden waar het vooral om draait: kunnen de fans van het eerste uur en de kinderen van nu zich in dezelfde bioscoopzaal vermaken?
Drie regisseurs, één oger: wie zit er aan het roer
Shrek 5 wordt geregisseerd door een trio: Brad Ableson, Walt Dohrn en Conrad Vernon. Persoonlijk stelt dat rijtje me gerust, want dit zijn geen buitenstaanders die de franchise net komen ontdekken.
Vooral de naam Conrad Vernon zegt veel. Hij was een van de regisseurs van Shrek 2, dus mede verantwoordelijk voor het deel dat de meeste mensen als het hoogtepunt van de reeks zien. Bovendien is hij als stem van het Peperkoekmannetje met deze wereld vergroeid. Ook Walt Dohrn is een oude rot in dit universum: hij sprak Repelsteeltje in, de schurk uit Shrek Forever After, en deed als regisseur bij de Trolls-films ervaring op met muzikale, kleurrijke en kindvriendelijke chaos. Brad Ableson regisseerde mee aan Minions: The Rise of Gru, wat laat zien dat snelle slapstickhumor hem ook niet vreemd is.
Op papier is dat een uitstekende combinatie: Vernon brengt het Shrek-DNA mee, Dohrn de muzikale en visuele vaart, Ableson de snelle grappen voor een groot publiek. Het risico is dat drie regisseurs de film ook drie kanten op kunnen trekken. Als de scherpte van de satire verdwijnt tussen het Minions-gekluns en de Trolls-glitter, krijg je een aardige maar vergeetbare familiefilm. Valt alles op zijn plek, dan kan dit zomaar in de buurt van Shrek 2 komen.
De grote vraag: kan Shrek nog satire zijn?
Dit is het punt waar ik het meest over in spanning zit. De kracht van Shrek was destijds dat de film ergens tegen was. De kitsch van sprookjes, de Hollywoodse sprookjesfabriek, de perfecte prinsessen: allemaal doelwitten waar de film met zichtbaar plezier naar gooide. In 2027 bestaat dat doelwit nauwelijks nog. Disney is zelf al jaren zelfspottend, het omdraaien van sprookjes is een genre op zich geworden en Shrek is van rebel zelf een instituut geworden.
Wat valt er dan nog op de hak te nemen? Misschien juist de huidige streaming- en remakecultuur, de wereld van eindeloze vervolgen, of zelfs Shrek zelf. Als de film durft te lachen om zichzelf, kan dat iets heel moois opleveren. Wordt het alleen een herhaling van oude grappen, met de bekende popliedjes en de verplichte oneliners van vertrouwde bijfiguren, dan slaat de nostalgie snel om in vermoeidheid.
Hoop geeft Puss in Boots: The Last Wish uit 2022. Die film liet zien dat DreamWorks in dit universum iets fris, volwassens, verrassend diepzinnigs en visueel gedurfds kan maken. Als Shrek 5 uit diezelfde moed put, komt het goed.
Beeld en geluid: schilderij of plastic?
De animatie van de oorspronkelijke Shrek-films ziet er inmiddels eerlijk gezegd wat gedateerd uit, en dat is prima: voor hun tijd waren ze uitzonderlijk. Maar de beeldtaal van animatiefilms is de afgelopen jaren enorm veranderd. Sinds Spider-Man: Into the Spider-Verse experimenteren studio's steeds vrijer met stijlen die aan schilderijen en handgetekend werk doen denken, en ook The Last Wish ging die kant op.
Ik verwacht dat Shrek 5 zal balanceren tussen de klassieke, herkenbare Shrek-esthetiek en een modernere, eigenzinnigere beeldtaal. Het beeld wordt volgens mij een van de zekerste troeven van de film, daar staan de technologie en de ervaring van de studio vrijwel garant voor. De muziek is riskanter: de popsoundtracks van de Shrek-films zijn legendarisch, maar een nostalgische hitparade wordt al snel goedkoop als de nummers niet uit de scènes zelf voortkomen.
Waar het goed kan gaan, en waar het mis kan lopen
Ik zette op een rij waar de film op kan bouwen en waarom ik er toch met enig voorbehoud naar uitkijk.
- Sterk: de regisseurs kennen deze wereld. Vernon en Dohrn zijn geen toeristen in Far Far Away.
- Sterk: een publiek van meerdere generaties. Wie in 2001 als kind keek, kan nu met de eigen kinderen naar de bioscoop. Dat gebeurt niet vaak.
- Sterk: het voorbeeld van The Last Wish. Het is bewezen dat dit universum nog emotionele diepgang in zich heeft.
- Risico: de nostalgievalkuil. Als elke tweede scène teruggrijpt op een oude grap, raakt de rek er snel uit.
- Risico: een afgesloten verhaal heropenen. Shrek Forever After zette een mooie punt achter het verhaal, en dat moet je kunnen verantwoorden.
- Risico: te veel koks. Drie regisseurs, een lange ontwikkeling en hoge verwachtingen: dat recept levert soms lauwe soep op.
Persoonlijk ben ik eerder optimistisch dan sceptisch. Mijn verwachte score ligt niet hoger omdat we inhoudelijk nog niets over het verhaal weten, en bij een vervolg is dat precies het gevoeligste punt.
Voor wie raden we hem aan?
- Iets voor jou als: Voor wie met de Shrek-films is opgegroeid en de eigen kinderen wil laten zien hoe het is als een sprookje tegelijk kleine en grote kijkers aanspreekt. Ook fans van The Last Wish horen in de zaal te zitten.
- Sla hem liever over als: Voor wie vindt dat Shrek Forever After een perfecte afsluiting was en liever heeft dat niemand er nog aankomt. En ook niet voor wie bij het woord vervolg al uitslag krijgt.
Vind je dit leuk, bekijk dan ook: Shrek 2 (2004), Shrek Forever After (2010), Puss in Boots: The Last Wish (2022), Trolls World Tour (2020), Minions: The Rise of Gru (2022)
Veelgestelde vragen
Wanneer komt Shrek 5 in de Nederlandse bioscoop?
Een Nederlandse releasedatum is nog niet bekend.
Wie regisseren Shrek 5?
De film wordt geregisseerd door Brad Ableson, Walt Dohrn en Conrad Vernon.
Wat voor film is Shrek 5?
Een Amerikaanse animatiefilm en het vijfde deel van de Shrek-reeks.
Wat was de vorige Shrek-film?
Het laatste deel van de hoofdreeks was Shrek Forever After uit 2010. Shrek 5 is daar het vervolg op.
Is het de moeite waard om in 2027 de moerasdeur weer open te zetten?
Wat mij betreft wel, maar met voorzichtig enthousiasme. Achter Shrek 5 staan regisseurs die deze wereld kennen en ervan houden, en de studio liet met The Last Wish zien dat ze nog kan verrassen. De grootste tegenstander is niet de concurrentie, maar het eigen verleden: de schaduw van twee legendarische eerste delen en een verhaal dat we als afgerond beschouwden. Durft de film brutaal te zijn en stoft hij niet alleen oude grappen af, dan zit het moeras straks weer vol. Tot die tijd geef ik een hoopvolle, maar niet blinde verwachte zeven. We zullen zien wie het laatst lacht: de oger of de twijfelaars.