Paper Tiger recensie vooraf: James Gray keert terug naar de onderwereld, dit keer met Adam Driver
Er zijn regisseurs bij wie je niets meer vraagt zodra je hun naam ziet staan. Je zet de film gewoon op je lijstje, en James Gray is precies zo'n regisseur. Over het verhaal van Paper Tiger weten we nog vrijwel niets, maar de namen alleen zijn al genoeg om hem tot een van de meest veelbelovende titels van het komende filmseizoen te rekenen. Adam Driver, Scarlett Johansson en Miles Teller in een gangsterfilm van James Gray: op papier is dit eerder een leeuw dan een tijger.
Op papier is Paper Tiger een van de sterkste titels van het seizoen. Als Gray zijn eigen niveau haalt, kan dit de grote, langzaam smeulende verrassing van de winter worden.
Filmgegevens
| Regie | James Gray |
|---|---|
| Cast | Adam Driver, Scarlett Johansson, Miles Teller, Gavin Goudey, Roman Engel, Cindy Katz |
| Genre | Gangsterfilms |
| Land | Franse films, Engelse films, Poolse films, Italiaanse films |
Waar gaat het over? Voorlopig een film vol vermoedens
Laat ik eerlijk zijn: over de plot van Paper Tiger valt op dit moment weinig te vertellen. De officiële informatie beperkt zich zo goed als volledig tot de cast, het genre en de crew. Wat vaststaat, is dat het om een gangsterfilm gaat en dat James Gray in de regiestoel zit. Die combinatie zegt al veel, in elk geval voor wie Grays werk kent.
De titel zelf prikkelt ook. Een papieren tijger is iemand of iets dat angstaanjagend oogt, maar vanbinnen hol en krachteloos is. In een gangsterfilm kan dat alle kanten op: een peetvader die zijn macht kwijt is, een grote mond die eigenlijk heel kwetsbaar blijkt, of een heel systeem dat alleen nog overeind staat omwille van de schijn. Welke kant het wordt, zal de film zelf moeten laten zien, ik ga hier niets verzinnen. Maar ik geef toe dat alleen die titel me al meer nieuwsgierig maakt dan de complete trailer van menig andere film.
James Gray, de stille gangsterfilmer
Gray hoort bij die zeldzame Amerikaanse regisseurs die altijd in hun eigen tempo werken en zich weinig aantrekken van wat de markt dicteert. Al vroeg in zijn carrière was hij gefascineerd door de manier waarop misdaad en familie met elkaar vervlochten raken. Denk maar aan We Own the Night uit 2007, waarin de grens tussen politie en onderwereld dwars door één gezin liep. Later maakte hij de sprong naar het historische drama (The Immigrant) en zelfs naar de ruimte (Ad Astra), maar zijn thema's bleven in de kern hetzelfde: vaders en zonen, schuld, loyaliteit, verraad en die typische melancholie waar je nog dagen op blijft kauwen.
Daarom verwacht ik geen snelle schietfilm vol actie. Grays gangsterfilms putten uit de oude, klassieke traditie, uit een wereld waarin de spanning aan een eettafel net zo groot is als in een donker steegje. Wie bij hem explosies zoekt, zit verkeerd. Wie het juist heerlijk vindt als een film langzaam maar genadeloos je maag dichtknijpt, krijgt hier misschien een groot cadeau.
Driver, Johansson, Teller: een cast waarvoor je nu al een kaartje zou kopen
Het grootste wapen van Paper Tiger is zonder twijfel de cast. Adam Driver is een van de spannendste acteurs van de afgelopen jaren. Van de duistere kant in Star Wars tot de stille dichter in Paterson: je gelooft hem in alles. Er zit iets onrustigs en onvoorspelbaars in Driver, en in een gangsterfilm kan dat goud waard zijn.
Ook de aanwezigheid van Scarlett Johansson belooft veel. Daarnaast is er Miles Teller, door velen gekend als de geteisterde drummer uit Whiplash of als piloot in Top Gun: Maverick. Hij is sterk in personages bij wie achter het zelfvertrouwen een barst zichtbaar wordt.
Driver en Johansson zijn op het doek trouwens geen onbekenden voor elkaar. In Marriage Story lieten ze al zien wat voor ijzersterk duo ze vormen. Hoe hun personages zich in Paper Tiger tot elkaar verhouden, weten we nog niet, maar als er ook maar de helft van die elektriciteit terugkomt, zit het goed. Verder spelen Gavin Goudey, Roman Engel en Cindy Katz mee. Over hun rollen is nog niets concreets bekend.
Europees geld, Amerikaanse onderwereld?
Een opvallend detail: de film is een coproductie van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Polen en Italië. Voor een Amerikaanse regisseur met grotendeels Amerikaanse sterren lijkt dat op het eerste gezicht vreemd, maar bij Gray is het helemaal geen verrassing. In Europa, en vooral in Frankrijk, wordt hij al jaren meer gewaardeerd dan thuis. Qua sfeer staan zijn films ook veel dichter bij de Europese auteursfilm dan bij de Hollywoodse lopende band.
Wat die internationale achtergrond voor het verhaal betekent, weet ik niet, en ik ga er ook niet naar raden. Wat het wél kan betekenen: meer artistieke vrijheid. Voor een regisseur die er niet van houdt als anderen aan zijn montage zitten, is Europese financiering vaak een reddingsboei. Ik zie dat als een goed teken.
Waar kan het misgaan?
Ik wil niet alleen maar juichen, want er zijn ook risico's. Grays films staan bekend om hun trage tempo, en dat ligt niet iedereen. Als Paper Tiger diezelfde lijn volgt, zal een deel van het publiek dat op lichte ontspanning hoopt teleurgesteld de zaal verlaten. Het is niet voor niets dat meerdere films van deze regisseur vooral bij critici scoorden en minder bij het grote publiek.
Het tweede gevaar is het genre zelf. De gangsterfilm is een van de meest uitgemolken terreinen uit de filmgeschiedenis, en de schaduw van The Godfather en Once Upon a Time in America hangt nog altijd boven elke nieuwe poging. Iets nieuws vertellen is hier ontzettend moeilijk. Gray is natuurlijk niet het type maker dat gewoon kopieert, maar de lat ligt extreem hoog, en een middelmatige gangsterfilm verdwijnt tegenwoordig snel in de vergetelheid.
- Wat ervoor pleit: een uitstekende regisseur, een cast vol sterren die niet als etalage dient, en een regisseur die zich thuis voelt in dit genre.
- Wat ertegen kan pleiten: het trage tempo, de verzadiging van het genre en een publiek dat misschien iets lichters zoekt.
Een film om op te wachten, niet om naartoe te rennen
Paper Tiger voelt nu al niet als een film die gemaakt is om een openingsweekend te domineren. Alles wijst erop dat de makers mikken op het publiek dat bewust kiest, en misschien ook op de aandacht van het prijzenseizoen, eerder dan op de top van de bioscooplijstjes.
En eerlijk gezegd past dat perfect bij Gray. Zijn films wilden nooit de grootste massa bereiken, maar juist de mensen die bereid zijn om twee uur lang onder te duiken in een dichte, donkere wereld. Je hoeft er dus niet als eerste bij te zijn. Dit is niet de film die je verplicht in het openingsweekend moet zien, maar wel de film waar we daarna nog weken over zullen praten.
Voor wie raden we hem aan?
- Iets voor jou als: Voor wie houdt van klassieke, langzaam opbouwende gangsterfilms en het werk van James Gray, Adam Driver of Scarlett Johansson volgt. Vind je karakterdrama belangrijker dan vuurgevechten, dan zit je hier goed.
- Sla hem liever over als: Wie een snelle actiefilm, luchtig vermaak of een spectaculaire misdaadfilm met hoog tempo verwacht, komt waarschijnlijk bedrogen uit.
Vind je dit leuk, bekijk dan ook: We Own the Night (2007), The Godfather (1972), Once Upon a Time in America (1984), The Irishman (2019), The Immigrant (2013)
Veelgestelde vragen
Wie heeft Paper Tiger geregisseerd?
De film is geregisseerd door James Gray, die eerder onder meer We Own the Night, The Immigrant en Ad Astra maakte.
Wie spelen er mee in Paper Tiger?
De hoofdrollen zijn voor Adam Driver, Scarlett Johansson en Miles Teller. Daarnaast zijn ook Gavin Goudey, Roman Engel en Cindy Katz te zien.
Wat voor film is Paper Tiger?
Paper Tiger is een gangsterfilm.
Uit welk land komt Paper Tiger?
De film is een coproductie van Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Polen en Italië.
Is het de moeite waard om op tijgerjacht te gaan?
Volgens mij wel, maar dan met de juiste verwachtingen. Alles aan Paper Tiger wijst op een serieuze, volwassen en sfeervolle gangsterfilm van een regisseur die zich in dit genre thuis voelt, met acteurs die zelden teleurstellen. Het risico zit in het tempo en in een genre dat al tot op het bot is uitgekauwd, maar als iemand dat terrein nog kan vernieuwen, is het James Gray. Ik reserveer nu al in gedachten een plekje bij een van de eerste voorstellingen, en wie houdt van donkere, dichte films waarin de personages centraal staan, raad ik aan hetzelfde te doen. Mijn verwachte score: een stevige acht, die makkelijk kan doorgroeien naar een negen.