Shrek 5, προκαταρκτική κριτική: ο βασιλιάς του βάλτου επιστρέφει, αλλά τον χρειαζόμαστε ακόμα;
Δεκαεπτά χρόνια. Τόσος καιρός θα έχει περάσει το καλοκαίρι του 2027 από την τελευταία φορά που ο Σρεκ βγήκε πρωταγωνιστής από τον βάλτο του, και τώρα η DreamWorks ανοίγει ξανά την πόρτα της τουαλέτας του. Από την ολοκληρωμένη ταινία δεν έχουμε δει ακόμα τίποτα, όμως τα ερωτήματα ήδη πληθαίνουν: έχει κάτι καινούργιο να πει ένα franchise που κάποτε ανέτρεψε μόνο του το είδος του παραμυθιού;
Τεράστιο νοσταλγικό κεφάλαιο και δυνατή σκηνοθετική τριάδα, όμως το Shrek 5 πρέπει να αποδείξει ότι είναι κάτι παραπάνω από μια καλά υπολογισμένη ένεση για τα ταμεία.
Στοιχεία ταινίας
| Σκηνοθεσία | Brad Ableson, Walt Dohrn, Conrad Vernon |
|---|---|
| Είδος | Ταινίες κινουμένων σχεδίων |
| Χώρα | Αμερικανικές ταινίες |
Πού μείναμε στον βάλτο: γιατί μετράει αυτή η επιστροφή
Λίγες σειρές κινουμένων σχεδίων άλλαξαν την ποπ κουλτούρα όσο το Shrek. Η πρώτη ταινία, το 2001, πήρε τον ζαχαρωμένο κόσμο των παραμυθιών της Disney και τον έριξε κυριολεκτικά στη λάσπη: ο πρίγκιπας δεν είναι όμορφος, η πριγκίπισσα δεν είναι εύθραυστη, και οι ήρωες των παραμυθιών μοιάζουν περισσότερο με χαρακτήρες μιας τρελής κωμικής σειράς. Το Shrek 2 του 2004 απέδειξε έπειτα ότι ένα σίκουελ μπορεί να είναι ακόμα καλύτερο, και πολλοί, μαζί κι εγώ, το θεωρούμε σήμερα την κορυφή της σειράς.
Μετά όμως ήρθε η κατηφόρα. Το τρίτο Shrek έμοιαζε κουρασμένο, ενώ το Shrek Forever After του 2010, παρότι έκλεισε την ιστορία με αξιοπρέπεια, ήταν περισσότερο ένας τρυφερός αποχαιρετισμός παρά επανάσταση. Γι' αυτό ακριβώς έχει ενδιαφέρον το Shrek 5: το franchise μάς είχε πει ότι τελείωσε, και τώρα ισχυρίζεται το αντίθετο. Για κάτι τέτοιο χρειάζεται καλός λόγος, όχι απλώς μια χρονιά που ακούγεται ωραία.
Αυτό που ξέρουμε με σιγουριά: πρόκειται για αμερικανική ταινία κινουμένων σχεδίων που τοποθετείται ως κλασικό οικογενειακό καλοκαιρινό blockbuster. Για την πλοκή δεν υπάρχει επίσημα τίποτα να πούμε, και δεν σκοπεύω να φανταστώ σενάρια. Από το είδος και τη λογική του franchise πάντως φαίνεται ότι το βασικό διακύβευμα είναι αν οι παλιοί φαν και τα σημερινά παιδιά θα περάσουν εξίσου καλά στην ίδια αίθουσα.
Τρεις σκηνοθέτες, ένας ογκρ: ποιοι κρατούν το τιμόνι
Το Shrek 5 το υπογράφει μια σκηνοθετική τριάδα: Brad Ableson, Walt Dohrn και Conrad Vernon. Προσωπικά αυτή η λίστα με καθησυχάζει, γιατί δεν μιλάμε για ανθρώπους απ' έξω που μόλις γνώρισαν το franchise.
Το όνομα του Conrad Vernon λέει πολλά: ήταν ένας από τους σκηνοθέτες του Shrek 2, δηλαδή ένας από τους «γονείς» της ταινίας που οι περισσότεροι θεωρούν το αποκορύφωμα της σειράς. Επιπλέον, ως φωνή του Gingy, του μπισκότου-ανθρωπάκι, έχει δεθεί με αυτόν τον κόσμο. Ο Walt Dohrn είναι επίσης παλιά καραβάνα σε αυτό το σύμπαν: έδωσε φωνή στον Ραμπλστίλτσκιν, τον κακό του Shrek Forever After, ενώ ως σκηνοθέτης απέκτησε εμπειρία στο μουσικό, πολύχρωμο και φιλικό προς τα παιδιά χάος των ταινιών Trolls. Ο Brad Ableson είναι ένας από τους σκηνοθέτες του Minions: The Rise of Gru, κάτι που δείχνει ότι δεν του είναι ξένο το γρήγορο χιούμορ που πατάει στο slapstick.
Στα χαρτιά ο συνδυασμός είναι εξαιρετικός: ο Vernon φέρνει το DNA του Shrek, ο Dohrn τη μουσική και οπτική ορμή, ο Ableson τα γρήγορα γκαγκ για το ευρύ κοινό. Ο κίνδυνος είναι ότι τρεις σκηνοθέτες μπορεί να τραβήξουν την ταινία προς τρεις κατευθύνσεις. Αν η αιχμηρή σάτιρα χαθεί ανάμεσα στις μινιονικές τρέλες και στη χρυσόσκονη των Trolls, θα πάρουμε μια ευχάριστη αλλά ξεχασμένη οικογενειακή ταινία. Αν όμως όλα δέσουν, μπορεί να πλησιάσει ακόμα και το επίπεδο του Shrek 2.
Το μεγάλο ερώτημα: μπορεί ακόμα το Shrek να είναι σάτιρα;
Εδώ είναι το σημείο που με αγχώνει περισσότερο. Η δύναμη του Shrek τότε ήταν ότι αντιπαρατίθονταν σε κάτι. Το κιτς των παραμυθιών, το εργοστάσιο παραμυθιών του Χόλιγουντ, η τελειότητα των πριγκιπισσών: όλα ήταν στόχοι, και η ταινία τους πετροβολούσε με απόλαυση. Το 2027 όμως αυτός ο στόχος σχεδόν δεν υπάρχει. Η ίδια η Disney αυτοσαρκάζεται εδώ και χρόνια, η ανατροπή των παραμυθιών έγινε είδος από μόνη της, και ο Σρεκ, από επαναστάτης, έγινε κι αυτός θεσμός.
Τι μπορεί λοιπόν να διακωμωδήσει; Ίσως ακριβώς τη σημερινή κουλτούρα του streaming και των remake, τον κόσμο των ατελείωτων σίκουελ, ακόμα και τον ίδιο τον Σρεκ. Αν η ταινία έχει το θάρρος να γελάσει με τον εαυτό της, μπορεί να βγει κάτι πολύ καλό. Αν όμως απλώς ανακυκλώσει τα παλιά αστεία, με τα γνωστά ποπ τραγούδια και τις υποχρεωτικές ατάκες των αγαπημένων δευτερευόντων χαρακτήρων, η νοσταλγία γρήγορα θα γίνει κούραση.
Λόγο αισιοδοξίας δίνει το Puss in Boots: The Last Wish του 2022. Εκείνη η ταινία έδειξε ότι η DreamWorks μπορεί σε αυτό το σύμπαν να φτιάξει κάτι φρέσκο, ώριμο, απροσδόκητα βαθύ και οπτικά τολμηρό. Αν το Shrek 5 αντλήσει από εκείνη την τόλμη, δεν θα υπάρξει πρόβλημα.
Εικόνα και ήχος: πίνακας ζωγραφικής ή πλαστικό;
Το animation των αρχικών ταινιών Shrek σήμερα φαίνεται ομολογουμένως παλιό, κάτι που δεν πειράζει: για την εποχή τους ήταν εξαιρετικές. Τα τελευταία χρόνια όμως η εικόνα του animation άλλαξε ριζικά: από το Spider-Man: Into the Spider-Verse και μετά, τα στούντιο πειραματίζονται όλο και πιο τολμηρά με στιλ που θυμίζουν ζωγραφική ή χειροποίητο σχέδιο, και το The Last Wish κινήθηκε κι αυτό προς αυτή την κατεύθυνση.
Περιμένω το Shrek 5 να ισορροπήσει κάπου ανάμεσα στην κλασική, αναγνωρίσιμη αισθητική του Shrek και σε μια πιο μοντέρνα, πιο έντονη οπτική ταυτότητα. Πιστεύω ότι η εικόνα θα είναι ένα από τα πιο σίγουρα χαρτιά της ταινίας, αφού η τεχνολογία και η εμπειρία του στούντιο σχεδόν το εγγυώνται. Η μουσική είναι πιο ριψοκίνδυνο ζήτημα: οι επιλογές ποπ τραγουδιών των ταινιών Shrek είναι θρυλικές, όμως μια νοσταλγική παρέλαση επιτυχιών μπορεί εύκολα να γίνει φτηνή, αν δεν πηγάζει από τις ίδιες τις σκηνές.
Τι μπορεί να πάει καλά και πού μπορεί να σκοντάψει
Μάζεψα σε τι μπορεί να στηριχτεί η ταινία και τι με κάνει να την περιμένω με επιφύλαξη.
- Δύναμη: οι σκηνοθέτες ξέρουν τον κόσμο. Ο Vernon και ο Dohrn δεν είναι τουρίστες στο Πολύ Πολύ Μακριά.
- Δύναμη: κοινό πολλών γενεών. Όποιος το είδε παιδί το 2001 μπορεί σήμερα να πάει σινεμά με το δικό του παιδί, σπάνια περίπτωση.
- Δύναμη: το προηγούμενο του The Last Wish. Έχει αποδειχθεί ότι αυτό το σύμπαν κρύβει ακόμα συναισθηματικό βάθος.
- Κίνδυνος: η παγίδα της νοσταλγίας. Αν κάθε δεύτερη σκηνή ανακαλεί ένα παλιό αστείο, θα κουράσει γρήγορα.
- Κίνδυνος: το ξανάνοιγμα μιας κλεισμένης ιστορίας. Το Shrek Forever After έβαλε ωραία τελεία, και αυτό πρέπει να δικαιολογηθεί.
- Κίνδυνος: πολλοί μάγειροι. Τρεις σκηνοθέτες, μακρά παραγωγή, μεγάλες προσδοκίες: αυτή η συνταγή καμιά φορά βγάζει χλιαρή σούπα.
Προσωπικά είμαι περισσότερο αισιόδοξος παρά δύσπιστος. Ο αναμενόμενος βαθμός μου δεν είναι υψηλότερος επειδή για την ιστορία δεν ξέρουμε τίποτα ουσιαστικό, και σε ένα σίκουελ αυτό είναι το πιο λεπτό σημείο.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους μεγάλωσαν με τις ταινίες Shrek και θέλουν να δείξουν και στα παιδιά τους πώς είναι ένα παραμύθι που μιλάει ταυτόχρονα σε μικρούς και μεγάλους. Θέση στην αίθουσα έχουν και οι φαν του The Last Wish.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Για όσους πιστεύουν ότι το Shrek Forever After έβαλε την τέλεια τελεία στη σειρά και δεν θέλουν να την αγγίξει κανείς. Ούτε για όσους βγάζουν ήδη αλλεργία από τα ατελείωτα σίκουελ.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Shrek 2 (2004), Shrek Forever After (2010), Puss in Boots: The Last Wish (2022), Trolls World Tour (2020), Minions: The Rise of Gru (2022)
Συχνές ερωτήσεις
Ποιοι σκηνοθετούν το Shrek 5;
Την ταινία σκηνοθετούν οι Brad Ableson, Walt Dohrn και Conrad Vernon.
Τι είδους ταινία είναι το Shrek 5;
Αμερικανική ταινία κινουμένων σχεδίων, το πέμπτο μέρος της σειράς Shrek.
Ποια ήταν η προηγούμενη ταινία Shrek;
Η τελευταία ταινία της κύριας σειράς ήταν το Shrek Forever After του 2010, και το Shrek 5 έρχεται ως συνέχειά της.
Αξίζει να ανοίξουμε ξανά την πόρτα του βάλτου το καλοκαίρι του 2027;
Εγώ λέω ναι, αλλά με συγκρατημένο ενθουσιασμό. Πίσω από το Shrek 5 βρίσκονται σκηνοθέτες που ξέρουν και αγαπούν αυτόν τον κόσμο, και το στούντιο έδειξε με το The Last Wish ότι μπορεί ακόμα να εκπλήξει. Ο μεγαλύτερος αντίπαλος δεν θα είναι ο ανταγωνισμός, αλλά το ίδιο του το παρελθόν: η σκιά δύο θρυλικών πρώτων ταινιών και μιας ιστορίας που πιστεύαμε κλεισμένη. Αν η ταινία τολμήσει να είναι αυθάδης και δεν περιοριστεί στο ξεσκόνισμα των παλιών αστείων, ο βάλτος θα γεμίσει ξανά κόσμο. Μέχρι τότε, ο αναμενόμενος βαθμός μου είναι ένα ελπιδοφόρο αλλά όχι τυφλό επτά. Θα δούμε ποιος θα γελάσει τελευταίος: ο ογκρ ή οι δύσπιστοι.