Şrek 5 ön inceleme: bataklığın kralı geri dönüyor, peki bu dev hâlâ bize lazım mı?
On yedi yıl. 2027 yazına geldiğimizde Şrek'in başrolde bataklıktan son kez çıkmasının üzerinden tam bu kadar zaman geçmiş olacak ve DreamWorks tuvalet kapısını yeniden açıyor. Şrek 5, Türkiye'de 2 Temmuz 2027'de vizyona giriyor. Filmin tamamından henüz tek bir kare görmemiş olsak da etrafında şimdiden bir sürü soru dönüyor: Bir zamanlar masal türünü bizzat altüst eden bir seri hâlâ yeni bir şey söyleyebilir mi?
Nostalji sermayesi devasa, yönetmen üçlüsü güçlü; ama Şrek 5'in iyi zamanlanmış bir gişe tazelemesinden fazlası olduğunu kanıtlaması gerekiyor.
Film bilgileri
| Original | Shrek 5 |
|---|---|
| Türkiye'de vizyon tarihi | 2.7.2027 |
| Yönetmen | Brad Ableson, Walt Dohrn, Conrad Vernon |
| Tür | Animasyon filmleri |
| Ülke | Amerikan filmleri |
Bataklıktan nereye geldik: bu dönüş neden önemli
Popüler kültürü Şrek kadar değiştiren animasyon serisi pek azdır. 2001'deki ilk film, Disney masallarının şeker kaplı dünyasını alıp kelimenin tam anlamıyla çamura buladı: Prens yakışıklı değildi, prenses kırılgan değildi, masal kahramanları da daha çok kafayı yemiş bir sitcomun karakterlerine benziyordu. 2004 yapımı Şrek 2 ise devam filminin ilkinden bile iyi olabileceğini kanıtladı ve bugün ben de dahil pek çok kişi onu serinin zirvesi sayıyor.
Sonrasında ise yokuş aşağı bir dönem başladı. Şrek 3 yorgun görünüyordu, 2010'daki Şrek: Sonsuza Dek Mutlu ise hikâyeyi onurlu biçimde kapatsa da bir devrimden çok sevimli bir vedaydı. Tam da bu yüzden Şrek 5 şimdi ilginç: Seri bir kez "bitti" dedi, şimdi ise "bitmedi" diyor. Bunun için de kulağa hoş gelen bir yıldan fazlası, sağlam bir gerekçe gerekiyor.
Kesin bildiğimiz şeyler şunlar: Karşımızda bir Amerikan animasyon filmi var ve Türkiye'de vizyon tarihi 2 Temmuz 2027, yani klasik bir yaz aile gişe filmi olarak konumlandırılıyor. Konu hakkında resmi olarak şimdilik söylenecek bir şey yok, ben de bu konuda hayal kurmayacağım. Ama türün ve serinin mantığından şu kadarı belli: Buradaki asıl mesele, eski hayranlarla bugünün çocuklarının aynı salonda keyif alıp alamayacağı.
Üç yönetmen, bir dev: dümende kimler var
Şrek 5'i bir yönetmen üçlüsü imzalıyor: Brad Ableson, Walt Dohrn ve Conrad Vernon. Bu isim listesi bana açıkçası güven veriyor, çünkü seriyi dışarıdan gelip yeni tanıyan insanlardan söz etmiyoruz.
Conrad Vernon'un adı özellikle çok şey anlatıyor: Şrek 2'nin yönetmenlerinden biriydi, yani çoğu kişinin serinin parlayan yıldızı saydığı filmin sahiplerinden biri. Üstelik Zencefilli Kurabiye Adam'ın sesi olarak da bu dünyayla bütünleşmiş durumda. Walt Dohrn da bu evrende eski kurtlardan; Şrek: Sonsuza Dek Mutlu'nun kötü karakteri Rumpelstiltskin'i o seslendirmişti, yönetmen olarak da Troller filmlerinde müzikli, renkli, çocuk dostu kaos konusunda epey tecrübe kazandı. Brad Ableson ise Minyonlar 2: Gru'nun Yükselişi'nin yönetmenlerinden biri; bu da hızlı, fiziksel komediye dayalı mizahın ona hiç uzak olmadığını gösteriyor.
Kâğıt üzerinde çok iyi bir kombinasyon: Vernon Şrek DNA'sını, Dohrn müzikal ve görsel enerjiyi, Ableson ise geniş kitleye göre ayarlanmış, tempolu esprileri getiriyor. Risk şurada: Üç yönetmen filmi üç ayrı yöne de çekebilir. Hicvin acısı minyon soytarılığıyla Troll simleri arasında kaybolursa ortaya hoş ama unutulup gidecek bir aile filmi çıkar. Parçalar yerine oturursa ise Şrek 2 seviyesine bile yaklaşabilir.
Büyük soru: Şrek hâlâ hiciv olabilir mi?
En çok heyecanlandığım nokta burası. Şrek'in gücü zamanında bir şeylere karşı olmasından geliyordu. Masalların kitschliği, Hollywood'un masal fabrikası, prensesli kusursuzluk: Hepsi birer hedefti ve film onlara keyifle taş atıyordu. Oysa 2027'de bu hedef neredeyse ortada yok. Disney yıllardır kendisiyle dalga geçiyor, masalları ters yüz etmek başlı başına bir türe dönüştü, Şrek de bir zamanların asisinden kendisi bir kuruma dönüştü.
Böyle bir durumda neyle dalga geçilebilir? Belki de bugünün streaming ve yeniden çevrim kültürüyle, bitmek bilmeyen devam filmleri dünyasıyla, hatta Şrek'in kendisiyle. Film kendine gülecek kadar cesur olursa çok güzel şeyler çıkabilir. Ama sadece eski esprilerin geri dönüşümünden, eski pop şarkılarından ve tanıdık yan karakterlerin zorunlu replik atmalarından ibaret olursa nostalji kısa sürede yorgunluğa dönüşebilir.
Umut vermek için 2022 yapımı Çizmeli Kedi: Son Dilek var. O film DreamWorks'ün bu evrende taze, olgun, şaşırtıcı derecede derin ve görsel olarak cüretkâr bir iş çıkarabileceğini gösterdi. Şrek 5 o cesaretten beslenirse sorun yok.
Görsellik ve ses: tablo mu, plastik mi?
Orijinal Şrek filmlerinin animasyonu bugün itiraf etmek gerekirse yaşlı görünüyor; bu bir kusur değil, dönemlerine göre olağanüstüydüler. Ama son yıllarda animasyon sinemasının görsel dünyası büyük bir değişim geçirdi: Örümcek-Adam: Örümcek Evreninde'den bu yana stüdyolar resim gibi, elle çizilmiş hissi veren stilleri giderek daha cesurca deniyor; Son Dilek de bu yöne doğru ilerlemişti.
Şrek 5'in klasik, tanıdık Şrek estetiği ile daha modern, daha karakterli bir görsel dil arasında bir denge kuracağını tahmin ediyorum. Bence görsellik filmin en sağlam noktalarından biri olacak; teknoloji ve stüdyonun birikimi bunu neredeyse garanti ediyor. Müzik daha riskli bir konu: Şrek filmlerinin pop şarkı seçkileri efsanevi, ama nostaljik bir hit geçidi sahnelerin içinden doğmazsa kolayca ucuz kaçabilir.
Ne zaman iyi olur, nerede tökezleyebilir
Filmin neye yaslanabileceğini ve onu neden çekinceyle beklediğimi bir araya getirdim.
- Güçlü yan: Yönetmenler bu dünyayı tanıyor. Vernon ve Dohrn, Uzak Diyar'da turist değil.
- Güçlü yan: Kuşaklar arası seyirci. 2001'de filmi çocukken izleyenler bugün kendi çocuklarını sinemaya götürebilir; bu nadir rastlanan bir durum.
- Güçlü yan: Son Dilek emsali. Bu evrenin hâlâ duygusal derinlik barındırdığı kanıtlandı.
- Risk: Nostalji tuzağı. Her iki sahneden biri eski bir şakaya gönderme olursa film çabucak yorulur.
- Risk: Kapanmış bir hikâyeyi yeniden açmak. Şrek: Sonsuza Dek Mutlu hikâyeye güzel bir nokta koymuştu; bunun gerekçelendirilmesi lazım.
- Risk: Fazla aşçı. Üç yönetmen, uzun bir geliştirme süreci, büyük beklentiler: Bu tarif bazen ılık bir çorba çıkarır.
Şahsen şüpheci olmaktan çok iyimserim. Beklenen puanımın daha yüksek olmamasının sebebi, hikâye hakkında kayda değer hiçbir şey bilmememiz; bir devam filminde de en hassas nokta tam olarak bu.
Kimlere öneriyoruz?
- Tam sana göre, eğer: Şrek filmleriyle büyüyen ve bir masalın aynı anda hem çocuklara hem yetişkinlere seslenmesinin nasıl bir şey olduğunu kendi çocuklarına da göstermek isteyenler için. Çizmeli Kedi: Son Dilek hayranlarının da yeri sinema salonu.
- Pas geçsen iyi olur, eğer: Şrek: Sonsuza Dek Mutlu'nun seriye kusursuz bir nokta koyduğunu düşünen ve kimsenin ona dokunmasını istemeyenler için değil. Bitmek bilmeyen devam filmlerini gördüğünde baştan kaşıntı tutanlar için de değil.
Beğendiysen bunlara da göz at: Şrek 2 (2004), Şrek: Sonsuza Dek Mutlu (2010), Çizmeli Kedi: Son Dilek (2022), Trolls World Tour (2020), Minyonlar 2: Gru'nun Yükselişi (2022)
Sıkça sorulan sorular
Şrek 5 Türkiye'de ne zaman vizyona girecek?
Şrek 5'in Türkiye vizyon tarihi 2 Temmuz 2027.
Şrek 5'i kimler yönetiyor?
Filmi Brad Ableson, Walt Dohrn ve Conrad Vernon yönetiyor.
Şrek 5 hangi türde bir film?
Amerikan yapımı bir animasyon filmi ve Şrek serisinin beşinci halkası.
Şrek serisinin bir önceki filmi hangisiydi?
Ana serinin son filmi 2010 yapımı Şrek: Sonsuza Dek Mutlu'ydu; Şrek 5 onun devamı olarak geliyor.
2027 yazında bataklığın kapısını açmaya değer mi?
Bence evet, ama temkinli bir heyecanla. Şrek 5'in arkasında bu dünyayı tanıyan ve seven yönetmenler var, stüdyo da Son Dilek ile hâlâ şaşırtabildiğini gösterdi. En büyük rakibi rakip filmler değil, kendi geçmişi olacak: efsanevi ilk iki filmin ve kapandığı sanılan bir hikâyenin gölgesi. Film yüzsüz olmaya cesaret eder ve sadece eski şakaların tozunu almakla yetinmezse 2 Temmuz'da bataklık yeniden tıklım tıklım dolar. O zamana kadar beklenen puanım umutlu ama kör olmayan bir yedi. Bakalım son gülen kim olacak: dev mi, yoksa şüpheciler mi?