Se7en κριτική: η βροχερή κόλαση του Fincher τρυπάει ακόμα μέχρι το κόκαλο, τριάντα χρόνια μετά
Υπάρχουν ταινίες που τις βλέπεις και ταινίες που σε κοιτάζουν εκείνες για εβδομάδες μετά. Το Se7en ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Το θρίλερ του David Fincher, που βγήκε στις ελληνικές αίθουσες τον Φεβρουάριο του 1996, δεν προσπαθεί να σε τρομάξει με φθηνά κόλπα. Τρυπώνει μέσα σου αργά και μεθοδικά. Τριάντα χρόνια μετά, παραμένει το ίδιο υγρό, σκοτεινό και αδυσώπητο όσο την πρώτη μέρα.
Το Se7en είναι μία από τις κορυφές του θρίλερ με serial killer και ξεχωρίζει από τον ανταγωνισμό στην ατμόσφαιρα, στις ερμηνείες και στο θάρρος του.
Στοιχεία ταινίας
| Πρεμιέρα στην Ελλάδα | 9.2.1996 |
|---|---|
| Σκηνοθεσία | David Fincher |
| Πρωταγωνιστούν | Morgan Freeman, Brad Pitt, Gwyneth Paltrow, John Cassini, Peter Crombie, Reg E. Cathey |
| Είδος | Αστυνομικές ταινίες, Ταινίες μυστηρίου, Θρίλερ |
| Διάρκεια | 122 λεπτά |
| Χώρα | Αμερικανικές ταινίες |
Επτά αμαρτίες, μία πόλη, δύο μπάτσοι: τι πραγματεύεται χωρίς spoilers;
Η αφετηρία είναι απλή, όπως συμβαίνει πάντα με τα καλύτερα θρίλερ. Σε μια μουντή, γκρίζα, μονίμως μουσκεμένη τσιμεντούπολη, ένας serial killer σκοτώνει τα θύματά του με συγκεκριμένο τρόπο: ακολουθεί τον κατάλογο με τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Κάθε φόνος είναι ένα ακόμα σημείο στη λίστα, ένα ακόμα αρρωστημένο μήνυμα προς όσους τον κυνηγούν.
Και τον κυνηγούν δύο πολύ διαφορετικοί άνθρωποι. Ο William Somerset είναι ένας ψύχραιμος, σοφός ντετέκτιβ λίγο πριν τη σύνταξη, που τα έχει δει όλα και έχει κουραστεί λίγο από όσα είδε. Ο David Mills είναι ένας ανυπόμονος, παρορμητικός νεοφερμένος που ακόμα πιστεύει ότι ο κόσμος διορθώνεται με γροθιές και ενθουσιασμό. Η αποστολή τους: να σταματήσουν το σχέδιο του δολοφόνου πριν η λίστα φτάσει στο τέλος της.
Περισσότερα δεν χρειάζεται να ξέρεις. Το Se7en είναι η ταινία που αξίζει να τη δεις χωρίς να έχεις διαβάσει τίποτα γι' αυτήν, και αν κατά κάποιο θαύμα έχεις γλιτώσει μέχρι τώρα τις λεπτομέρειες, κράτα αυτή την τύχη σαν θησαυρό.
Freeman και Pitt: ο κουρασμένος σοφός και το θερμόαιμο παιδί
Το δίδυμο των αστυνομικών που δεν ταιριάζουν είναι βασικό υλικό του χολιγουντιανού αστυνομικού από τη δεκαετία του '80, εδώ όμως δεν υπάρχει τίποτα ελαφρύ ή αστείο. Ο Somerset του Morgan Freeman είναι η ηθική πυξίδα της ταινίας: ήσυχος, ακριβής, άνθρωπος που περνάει τα βράδια του σε βιβλιοθήκες, με την εξουθένωση γραμμένη σε κάθε του κίνηση. Η φωνή και η ηρεμία του Freeman δίνουν από μόνες τους κύρος σε ό,τι λέει, και σε αυτόν τον ρόλο το κύρος αυτό ωριμάζει σε μια πικρή, απογοητευμένη σοφία.
Ο Brad Pitt ως Mills είναι το τέλειο αντίβαρο. Νευρικός, φωνακλάς, συχνά αντιπαθητικός, και ακριβώς γι' αυτό πειστικός. Ο Pitt δεν προσπαθεί να κάνει τον χαρακτήρα συμπαθή, αφήνει την ανυπομονησία και τον θυμό του να γίνονται καμιά φορά άβολα. Η τριβή ανάμεσά τους είναι η ανθρώπινη μηχανή της ταινίας: δύο κοσμοθεωρίες συγκρούονται μέσα σε μια υπόθεση που δοκιμάζει και τις δύο.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζει η Gwyneth Paltrow, που ως Tracy, η σύζυγος του Mills, έχει λίγο χρόνο στην οθόνη, κι όμως φέρνει στην ταινία τη ζεστασιά και την ευαλωτότητα χωρίς τις οποίες όλο αυτό θα ήταν ένας παγωμένος γρίφος. Στους δεύτερους ρόλους, ο αρχηγός της αστυνομίας του R. Lee Ermey, οι ιατροδικαστές των Reg E. Cathey και Peter Crombie, καθώς και οι αστυνομικοί των John Cassini και Daniel Zacapa προσθέτουν όλοι κάτι σε εκείνο το κουρασμένο, κυνικό θεσμικό περιβάλλον όπου εξελίσσεται η έρευνα.
David Fincher, ο σκηνοθέτης που έκανε το σκοτάδι στιλ
Το Se7en είναι η ταινία που μας έδειξε ποιος είναι πραγματικά ο David Fincher. Σήμερα ξέρουμε ότι ο σκηνοθέτης των Fight Club, Zodiac και Gone Girl είναι ένας από τους πιο ακριβείς μάστορες του σύγχρονου θρίλερ, όμως η υπογραφή του είναι ήδη εδώ ολοκληρωμένη. Κάθε κάδρο είναι ελεγχόμενο, κάθε σκιά στη θέση της, και η κάμερα δεν βιάζεται ποτέ. Ο Fincher δεν ποντάρει στο σοκ αλλά στην πίεση που συσσωρεύεται.
Το μεγαλύτερο κόλπο του είναι ότι συχνά δεν σου δείχνει τα χειρότερα, μόνο τα ίχνη τους. Η φαντασία του θεατή κάνει τα υπόλοιπα, και αυτό που φαντάζεσαι είναι πάντα χειρότερο από ό,τι θα έβλεπες στην οθόνη. Έτσι η ταινία γίνεται ταυτόχρονα συγκρατημένη και ανυπόφορα πνιγηρή. Δεν είναι αιματοβαμμένος τρόμος, είναι μια ψυχολογική μέγγενη που σφίγγει για δύο ώρες.
Βροχή, σκουριά, μούχλα: η πόλη ως τρίτος πρωταγωνιστής
Αν κάποιος με ρωτήσει πώς είναι το Se7en, η πρώτη μου απάντηση είναι πάντα: υγρό. Βρέχει σχεδόν ασταμάτητα, τα διαμερίσματα μυρίζουν κλεισούρα, το φως των λαμπτήρων είναι ένα αρρωστιάρικο κίτρινο, οι τοίχοι γεμάτοι σκουριά και βρωμιά. Η πόλη δεν είναι φόντο αλλά κατάσταση: ένα μέρος όπου η σήψη δεν είναι εξαίρεση, είναι μέρος του αέρα. Η απογοήτευση του Somerset και οι ιδέες του δολοφόνου μοιάζουν απόλυτα λογικές μέσα σε αυτό το περιβάλλον, και αυτό είναι το πραγματικά τρομακτικό.
Ο ήχος δουλεύει με τον ίδιο τρόπο. Οι θόρυβοι, οι μακρινές σειρήνες, το αδιάκοπο χτύπημα της βροχής και η σπάνια, δυσοίωνη μουσική υπάρχουν για να μη νιώσεις ποτέ ασφαλής. Για τους τίτλους αρχής θα μπορούσε κανείς να γράψει ολόκληρες μελέτες: από τα πρώτα λεπτά ξεκαθαρίζουν ότι εδώ κάτι πάει πολύ στραβά.
Πού γρατζουνάει και γιατί δεν πειράζει
Από τιμιότητα ψάχνω τα αδύναμα σημεία, και υπάρχουν μερικά. Ο Mills είναι κάποιες φορές τόσο θερμοκέφαλος που είναι οριακό πόσο πιστευτός είναι ένας τέτοιος άνθρωπος στη δουλειά του ντετέκτιβ. Ο ρυθμός κάθεται λίγο στη μέση, όταν τα ρουτινιάρικα βήματα της έρευνας παίρνουν τα ηνία. Και όποιος περιμένει από το είδος ξέφρενη δράση θα απογοητευτεί, γιατί αυτή η ταινία προτιμά να μιλάει, να παρατηρεί και να περιμένει.
Μόνο που σχεδόν όλα αυτά τα ελαττώματα είναι η σκοτεινή πλευρά των αρετών της. Η βραδύτητα είναι το τίμημα της ατμόσφαιρας, και οι υπερβολές του Mills χρειάζονται για να είναι αληθινή η αντίθεση ανάμεσα στους δύο ντετέκτιβ. Το Se7en δεν θέλει να αρέσει σε όλους, και ακριβώς γι' αυτό έγινε κλασικό. Λίγες ταινίες στούντιο τολμούν να μείνουν τόσο ζοφερές, τόσο ανελέητα πιστές στον δικό τους κόσμο.
Για το πού καταλήγουν όλα αυτά, δεν θα γράψω λέξη. Μόνο αυτό: είναι από τις ταινίες που, όταν πέσουν οι τίτλοι τέλους, δεν μπορείς να μιλήσεις για πολλή ώρα.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγαπούν τα σκοτεινά, ψυχολογικά αστυνομικά και δεν φοβούνται μια ταινία που θα τους βαραίνει για μέρες. Για τους φαν του Fincher και όσους συλλέγουν τα κλασικά του είδους είναι υποχρεωτικό.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Όσοι ψάχνουν ανάλαφρη βραδινή διασκέδαση ή δύσκολα αντέχουν βαριά, σκληρά θέματα, καλύτερα να διαλέξουν κάτι άλλο. Για παιδιά, σε καμία περίπτωση.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Η σιωπή των αμνών (1991), Zodiac (2007), Prisoners (2013), Memories of Murder (2003), Fight Club (1999)
Συχνές ερωτήσεις
Τι πραγματεύεται το Se7en;
Δύο ντετέκτιβ, ο Somerset που ετοιμάζεται για σύνταξη και ο παρορμητικός νεοφερμένος Mills, κυνηγούν έναν serial killer που διαλέγει τα θύματά του ακολουθώντας τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα.
Πόση διάρκεια έχει το Se7en;
Η ταινία διαρκεί 122 λεπτά.
Πότε βγήκε το Se7en στις ελληνικές αίθουσες;
Η ταινία έκανε πρεμιέρα στην Ελλάδα στις 9 Φεβρουαρίου 1996.
Ποιος σκηνοθέτησε το Se7en;
Την ταινία σκηνοθέτησε ο David Fincher.
Ποιος είναι ο πρωτότυπος τίτλος του Se7en;
Ο πρωτότυπος τίτλος είναι Se7en, ο ίδιος που χρησιμοποιείται και στην Ελλάδα.
Ποιοι πρωταγωνιστούν στο Se7en;
Οι Morgan Freeman (Somerset), Brad Pitt (Mills) και Gwyneth Paltrow (Tracy).
Αντέχεις άλλη μία φορά τη βροχή του Se7en;
Αν δεν το έχεις δει, σε ζηλεύω, γιατί η πρώτη φορά με το Se7en είναι εμπειρία που δεν επαναλαμβάνεται. Αν το έχεις δει, αξίζει να το ξαναδείς: τη δεύτερη φορά προσέχεις πόσο σχολαστικά χτίζει ο Fincher την πίεση και πόσο λεπτά δουλεύουν οι Freeman και Pitt τη σχέση των δύο ντετέκτιβ. Δεν είναι απλώς ένα καλό αστυνομικό, είναι ένα από τα μέτρα του είδους, με το οποίο συγκρίνουμε από τότε κάθε θρίλερ με serial killer. Βάλε κάτι δυνατό στο ποτήρι, σβήσε τα φώτα και μην περιμένεις να σηκωθείς από τον καναπέ με καλή διάθεση.