Belfast inceleme: Kenneth Branagh'tan kayıp bir çocukluğa yürekten yazılmış bir mektup
Bazı filmler çekilmez, içten dökülür. Belfast tam olarak böyle bir film: Kenneth Branagh, sevilen sokağın ve güvenli evin yavaş yavaş çözülüşünü küçük bir çocuğun gözünden izliyor. Büyük kalpli küçük bir film, sizi hiç beklemediğiniz yerden yakalıyor.
Nostaljiyi şeker kaplama gibi değil, gerçek bir mesele gibi ele alan sıcak, zekice ve acı verecek kadar güzel bir aile draması.
Film bilgileri
| Türkiye'de vizyon tarihi | 25.3.2022 |
|---|---|
| Yönetmen | Kenneth Branagh |
| Oyuncular | Jude Hill, Jamie Dornan, Caitríona Balfe, Lewis McAskie, Judi Dench, Ciarán Hinds |
| Tür | Dram filmleri, Tarihi filmler |
| Süre | 98 dk |
| Yaş sınırı | 13A |
| Ülke | İngiliz filmleri, Kuzey İrlanda filmleri |
Herkesin herkesi tanıdığı bir sokak
Belfast'ın kahramanı Buddy, ergenliğin eşiğinde bir çocuk. Hayatı tam da bir çocukluğun olması gerektiği gibi: etrafında onu seven bir aile var, sokakta maceralar var, bir de midesini düğüm düğüm eden, biraz beceriksiz, taze bir aşk. Ne var ki doğup büyüdüğü Belfast giderek büyüyen bir kargaşanın içine sürükleniyor ve yetişkin dünyasının gerginliği yavaş yavaş Buddy'nin gündelik hayatına da sızıyor.
Ailenin önünde zor bir soru duruyor: Çatışmanın bir gün dineceğine güvenip direnecekler mi, yoksa yeni bir hayat umuduyla her şeyi geride mi bırakacaklar? Hikâye hakkında bu kadarını bilmek yeterli, gerisini filmin anlatmasına izin verin. Filmin etkisi sürprizlerinden değil, bu ikilemi bir çocuğun göz hizasından göstermesinden geliyor.
Asıl mesele de bu. Buddy etrafında olup biteni tam olarak anlamıyor ama hissediyor. Biz de onunla birlikte, yetişkinlerin fısıltılarının, gergin akşam yemeklerinin ve aniden çöken sessizliklerin her türlü siyasi açıklamadan daha çok şey anlattığını hissediyoruz.
Filmi sırtında taşıyan çocuk: Jude Hill
Bir çocuk oyuncuya bu kadar yük bindirmek her zaman risklidir. Ama Jude Hill, Buddy olarak perdede öyle doğal duruyor ki sanki karşısında kamera olduğundan haberi yok. O tanıdık, ezberletilmiş film çocuğu yapmacıklığından eser yok: meraklı, yaramaz, korkmuş, âşık ve bütün bunları küçücük jestlerle veriyor.
Filmin büyük kısmı onun yüzünde geçiyor ve bu işe yarıyor. Buddy bir şeye dikkat kesildiğinde biz de dikkat kesiliyoruz. Annesiyle babasının neden kavga ettiğini anlamadığında biz de onunla birlikte merdivende oturuyoruz, yarı meraklı, yarı korku içinde.
Pa, Ma, Granny ve Pop: herkesin isteyeceği bir aile
Buddy filmin kalbiyse, ailesi de kan dolaşımı. Jamie Dornan, Pa rolünde şaşırtıcı derecede katmanlı: onu bugüne kadar daha çok Grimin Elli Tonu ile tanıyanlar, hem ailesini korumak hem de onurunu kaybetmemek isteyen yorgun ama gururlu bir baba görecek. Caitríona Balfe ise Ma rolüyle belki de zincirin en güçlü halkası: kararın bütün ağırlığını onun karakteri taşıyor ve Balfe her sahnede güçlü kalmanın ona neye mal olduğunu hissettiriyor.
Sonra büyükanne ile büyükbaba var ve film burada neredeyse küstahça iyi. Granny rolünde Judi Dench ve Pop rolünde Ciarán Hinds, insanın hemen evlat edinmek isteyeceği bir ikili. Dench tek bir bakışla başkalarının bir monologla anlatamadığını anlatıyor, Hinds ise büyükbabayı öyle bilge ve sevimli bir mizahla oynuyor ki birlikte oldukları sahneler filmin en sıcak anları arasına giriyor.
Yan rollerde Buddy'nin ağabeyi Will rolünde Lewis McAskie, Moira rolünde Lara McDonnell ve Billy Clanton rolünde Colin Morgan tabloyu tamamlıyor. Kapalı ve güvenli sanılan o sokak dünyasına en çok tehdidi Morgan'ın karakteri getiriyor ve bu rahatsız edici ölçüde etkili.
Branagh eve dönüyor, bu kez Shakespeare yok
Kenneth Branagh'ın kariyeri büyük iddialı projelerle dolu: Hamlet'i yönetti, Marvel evreninde Thor'u çekti, Doğu Ekspresinde Cinayet ile Agatha Christie dünyasına da uğradı. Belfast bunların yanında neredeyse bir fısıltı. Dar bir alan, birkaç mekân, bir aile, bir sokak. Yine de bugüne kadarki işleri arasında en samimi hissettireni bu.
Branagh'ın yönetmenliği burada ölçülü ve isabetli. Her şeyi açıklamaya çalışmıyor, siyasi bir ders vermiyor, anlara güveniyor: mutfakta geçen bir sohbete, büyükbabanın bir öğüdüne, çocukça bir yaramazlığa. Vurgu baştan sona ailede kalıyor, büyük tarihsel arka plan ise bir çocuğun hayatında nasıl varsa öyle duruyor: bir gürültü, bir korku, açıklanamayan bir değişim olarak.
98 dakikalık süre de tam bir nimet. Film uzamıyor, abartmıyor; sıkı, yoğun bir deneyim ve bittikten sonra saatlerce içinizde kalıyor.
Nostalji nerede tökezliyor?
Elbette kusursuz değil. Çocuk bakış açısının bir bedeli var: şehirdeki kargaşa bazen fazla uzak, fazla bulanık kalıyor ve derinlikli, incelikli bir tarih analizi bekleyenler hayal kırıklığına uğrayacak. Belfast bunun filmi değil ve bunu saklamıyor da, ama zaman zaman filmin yüzleştirmekten çok okşadığını hissediyorsunuz.
Yer yer nostalji de fazla mesai yapıyor. Bazı sahneler biraz fazla güzel, fazla yuvarlak, sanki bir fotoğraf albümünden çıkıp gelmiş gibi. Bu illa kötü bir şey değil, sonuçta hafıza da böyle çalışıyor; ama duygusal aile dramlarına alerjisi olanlara bu bazen fazla gelebilir.
- İşe yarayanlar: oyuncu kadrosu (özellikle Balfe, Dench ve Hinds), çocuğun bakış açısı, derli toplu süre.
- Pek yaramayanlar: arka plandaki çatışma bazen üstünkörü kalıyor ve film zaman zaman fazla sevimli olmaya çalışıyor.
Kimlere öneriyoruz?
- Tam sana göre, eğer: Kişisel, insan ölçeğinde dramları, güçlü oyunculukları ve çocukluk üzerine buruk filmleri sevenler için. Hope and Glory ya da Roma size dokunduysa, burası tam size göre.
- Pas geçsen iyi olur, eğer: Hızlı bir olay örgüsü, aksiyon ya da ayrıntılı tarihsel açıklama arayanlar için değil. Duygusal aile hikâyelerine dayanamıyorsanız başka bir şey seçin.
Beğendiysen bunlara da göz at: Hope and Glory (1987), Roma (2018), Jojo Rabbit (2019), Minari (2020), The Fabelmans (2022)
Sıkça sorulan sorular
Belfast Türkiye'de ne zaman vizyona girdi?
Belfast, Türkiye'de 25 Mart 2022'de vizyona girdi.
Belfast ne anlatıyor?
Ergenliğin eşiğindeki Buddy'nin, seven bir aile, çocukluk maceraları ve ilk aşkla çevrili hayatını izliyor. Doğduğu şehir giderek büyüyen bir kargaşaya sürüklenirken ailesi bir karar vermek zorunda kalıyor: kalacaklar mı, yoksa yeni bir hayat için her şeyi geride mi bırakacaklar?
Belfast kaç dakika?
Filmin süresi 98 dakika.
Belfast'ı kim yönetti, oyuncu kadrosunda kimler var?
Filmi Kenneth Branagh yönetti. Başlıca oyuncular: Jude Hill (Buddy), Jamie Dornan (Pa), Caitríona Balfe (Ma), Judi Dench (Granny), Ciarán Hinds (Pop), Lewis McAskie (Will), Lara McDonnell (Moira) ve Colin Morgan (Billy Clanton).
Buddy ile Belfast'a dönmeye değer mi?
Evet, hem de fazlasıyla. Belfast dünyayı kurtarmaya çalışmıyor, sadece bir çocuk için en sağlam nokta olan evin sarsılmaya başlamasının nasıl bir şey olduğunu göstermek istiyor. Ama bunu öyle bir sevgi, mizah ve acıyla yapıyor ki duygulanmamak zor. Jude Hill büyüleyici, Caitríona Balfe güçlü, Judi Dench ve Ciarán Hinds ise ayrıca bir puanı hak ediyor.
Kusursuz bir film değil: arka plan bazen bulanıklaşıyor, nostalji bazen fazla yumuşak kalıyor. Ama kendinden bu kadar çok şey kattığı belli olan bir yönetmenden bu kadar samimi, bu kadar insani bir film nadiren görülür. Sakin bir akşamda gerçekten dokunan bir şey arıyorsanız, Belfast tam olarak bunu veriyor. Yine de mendilleri yakında tutun.