Spider-Man 3 recensie: als er te veel schurken in één heldenleven passen
Drie schurken, twee liefdes, één zwart pak en maar één film: Spider-Man 3 probeert precies te pakken wat niet te pakken valt. Het slot van Sam Raimi's trilogie werd in 2007 aangekondigd als hét bioscoopevenement van het jaar. Vandaag is het vooral een van de leerzaamste voorbeelden van wat er gebeurt als een studio alles tegelijk wil. Toch zit er iets in waardoor we hem steeds weer opzetten.
Een hartelijk, spectaculair maar pijnlijk overvol slotstuk dat je op zijn beste momenten eraan herinnert waarom we zo van Raimi's Spider-Man hielden.
Filmgegevens
| Première in Nederland | 1.5.2007 |
|---|---|
| Regie | Sam Raimi |
| Cast | Tobey Maguire, Kirsten Dunst, James Franco, Thomas Haden Church, Topher Grace, Bryce Dallas Howard |
| Genre | Actiefilms, Avonturenfilms, Sciencefictionfilms |
| Speelduur | 139 min |
| Leeftijdsclassificatie | 12 |
| Land | Amerikaanse films |
Waar gaat het over? Spider-Man in zijn slechtste week
Het leven van Peter Parker was nooit eenvoudig, maar in het derde deel komt de ellende letterlijk van alle kanten. Twee tegenstanders met buitengewone krachten, Venom en Sandman, slaan de handen ineen, terwijl zijn oude vriend Harry Osborn in het vroegere pak van de Green Goblin nog altijd op wraak zint. Alsof dat niet genoeg is, raakt Spider-Man tijdens een avontuur doordrenkt met een zwarte substantie die niet alleen zijn pak maar ook zijn lichaam verandert.
Ook privé is het onrustig. Peter wil Mary Jane trouw blijven, maar dan duikt er een beeldschone blonde vrouw op, de dochter van de politiecommissaris, en weet hij met haar verleidingskunsten geen raad. Het palet is compleet: een ontsnapte gevangene, een snuffelende paparazzo, een gekwetste vriend en een buitenaardse substantie. Zoveel verhaallijnen in één film? Ja, en dat wordt precies de zegen en de vloek van deze film.
Een cast die op papier niet beter kan
Tobey Maguire kruipt voor de derde keer in de huid van Peter Parker en is nog steeds de meest innemende, meest onhandige Spider-Man die we op het witte doek hebben gezien. Zijn kracht is dat Peter bij hem nooit cool is, maar een goedbedoelende jongen die het gewicht van de wereld steeds van zijn schouders voelt glijden. Door de zwarte substantie moet hij hier ook een andere kant laten zien, en dat pakt verdeeld uit: de een vindt het geweldig, de ander citeert het tot op de dag van vandaag als meme.
De Mary Jane van Kirsten Dunst raakt dit keer wat op de achtergrond, en dat is zonde, want hun chemie was een van de pijlers van de trilogie. James Franco krijgt als Harry eindelijk de ruimte, en in zijn verhaallijn ligt de meeste emotionele lading van de film. De Flint Marko van Thomas Haden Church is een verrassend menselijk, stil personage dat met één blik meer zegt dan andere schurken met complete monologen.
Topher Grace als Eddie Brock is de meest omstreden keuze: de rol past beter bij zijn luchtige, gluiperige energie dan bij de bonkige Venom uit de strips. Bryce Dallas Howard is mooi als Gwen Stacy, maar krijgt weinig tijd. En dan is er natuurlijk Rosemary Harris als tante May, het morele kompas van de film, en J.K. Simmons als J. Jonah Jameson, die elke scène steelt. Zijn Jameson is zo perfect dat niemand zich het personage sindsdien nog anders kan voorstellen.
Sam Raimi en te veel koks in de keuken
Sam Raimi liet zijn handtekening uit de Evil Dead-films ook op deze hele trilogie achter: de camera houdt van het groteske, de plotselinge zoom en de stripachtige overdrijving. Spider-Man en vooral Spider-Man 2 werkten zo goed omdat Raimi het aandurfde om tegelijk emotioneel, kitscherig en oprecht te zijn. In het derde deel is die toon er nog steeds, alleen raakt hij verloren tussen de verhaallijnen.
Ondanks een speelduur van 139 minuten voel je dat de film nergens tijd voor heeft. Elk van de drie schurken had een eigen film verdiend, maar hier moeten ze de aandacht delen. Het resultaat lijkt op een enorm feestmaal waarbij je van elk gerecht maar één hap krijgt, en tegen de tijd dat je het proeft, staat het volgende al op tafel.
Wat nog altijd werkt
- De Sandman-effecten: de gestalte die uit zand vorm krijgt ziet er nog steeds prachtig uit en is technisch het sterkste onderdeel van de film.
- Harry's ontwikkeling: de vriendschap tussen Franco en Maguire levert de pijnlijkste en mooiste momenten van de film op.
- J.K. Simmons: elke seconde is goud waard, de humor rust bijna volledig op zijn schouders.
- Het idee van het zwarte pak: de gedachte dat Peters eigen duistere kant naar boven komt is een sterk thema, ook al hapert de uitwerking soms.
- Het hart: Raimi's Spider-Man is nooit cynisch. Hij gelooft in vergeving en verantwoordelijkheid, en dat is tegenwoordig bijna verfrissend.
Waar het web scheurt
Het grootste probleem is Venom. Fans wachtten jarenlang om hem op het doek te zien, en het eindresultaat voelt eerder als een late toevoeging dan als een wezenlijk onderdeel van de film. Het personage krijgt weinig speeltijd en wordt nooit echt beangstigend.
Ook de liefdeslijn is overladen. De driehoek tussen Mary Jane, Gwen en Peter zou een op zichzelf staand romantisch drama kunnen vullen, maar hier is hij vaak niet meer dan een geforceerde motor voor het plot. En de toon springt alle kanten op: het ene moment een aangrijpende tragedie, het volgende een komedie die naar zelfparodie neigt. Raimi hield er altijd van die twee te mengen, maar dit keer viel het recept niet goed uit.
Wie met jonge kinderen wil gaan kijken, moet er rekening mee houden dat de duistere toon en de actiescènes niet voor de allerkleinsten bedoeld zijn.
Welke plek heeft hij nu in de trilogie?
Met jaren afstand neemt Spider-Man 3 een bijzondere plek in de filmgeschiedenis in. Lang gold hij als schoolvoorbeeld van een mislukte afsluiting, daarna tilden nostalgie en memecultuur hem bijna naar cultstatus. Veel mensen kijken er nu met genegenheid naar, juist inclusief de gebreken. Eén ding is zeker: geen enkele latere Spider-Man-film wist het oprechte, wat naïeve enthousiasme te kopiëren dat Raimi en Maguire samen meebrachten.
Hou je van de eerste twee delen, dan moet je deze ook zien. Hij rondt het verhaal van Peter, MJ en Harry af, en die emotionele momenten zijn de drukte meer dan waard.
Voor wie raden we hem aan?
- Iets voor jou als: Voor wie van Raimi's eerste twee Spider-Man-films houdt en wil zien hoe het verhaal van Peter, Mary Jane en Harry afloopt. Verplichte kost voor liefhebbers van spectaculaire superheldenfilms van de oude stempel.
- Sla hem liever over als: Wie een strak, samenhangend verhaal verwacht of vooral voor Venom gaat kijken, komt bedrogen uit. Door de duistere toon ook niet geschikt voor jonge kinderen.
Vind je dit leuk, bekijk dan ook: Spider-Man (2002), Spider-Man 2 (2004), The Amazing Spider-Man (2012), Spider-Man: No Way Home (2021), Batman Begins (2005)
Veelgestelde vragen
Wanneer kwam Spider-Man 3 uit in Nederland?
De film ging op 1 mei 2007 in première in Nederland.
Hoe lang duurt Spider-Man 3?
De film heeft een speelduur van 139 minuten.
Wie regisseerde Spider-Man 3?
De film is geregisseerd door Sam Raimi, die ook de eerste twee Spider-Man-films maakte.
Wie zijn de schurken in Spider-Man 3?
Venom (Topher Grace) en Sandman (Thomas Haden Church) bundelen hun krachten tegen Spider-Man, terwijl ook Harry Osborn (James Franco) in het oude pak van de Green Goblin op wraak zint.
Wie speelt Gwen Stacy in Spider-Man 3?
Gwen Stacy wordt gespeeld door Bryce Dallas Howard.
Is het de moeite waard om het zwarte pak nog eens aan te trekken?
Ja, maar met open ogen. Spider-Man 3 is niet het hoogtepunt van de trilogie, die titel blijft bij het tweede deel. Dit is een overvolle, ongelijkmatige en soms gênant onhandige film, waar toch die liefde uit spreekt die Raimi's Spider-Man zo bijzonder maakte. Kijk hem voor Sandman, voor Harry, voor J.K. Simmons, en om het verhaal af te sluiten waar je in 2002 aan begon. Verwacht alleen niet dat hij al zijn drie schurken recht doet: dat had geen enkele film gekund.