Belfast κριτική: το τρυφερό γράμμα του Κένεθ Μπράνα σε μια χαμένη παιδική ηλικία
Υπάρχουν ταινίες που δεν γυρίζονται απλώς, αλλά βγαίνουν από μέσα σου. Το Belfast είναι μία από αυτές: ο Κένεθ Μπράνα κοιτάζει μέσα από τα μάτια ενός μικρού αγοριού πώς ο αγαπημένος δρόμος και το ασφαλές σπίτι αρχίζουν σιγά σιγά να ραγίζουν. Μικρή ταινία με μεγάλη καρδιά, που σε χτυπάει ακριβώς εκεί που δεν το περιμένεις.
Ζεστό, έξυπνο και οδυνηρά όμορφο οικογενειακό δράμα, που δεν χρησιμοποιεί τη νοσταλγία σαν γλάσο αλλά σαν κάτι που έχει πραγματικό διακύβευμα.
Στοιχεία ταινίας
| Πρεμιέρα στην Ελλάδα | 27.1.2022 |
|---|---|
| Σκηνοθεσία | Kenneth Branagh |
| Πρωταγωνιστούν | Jude Hill, Jamie Dornan, Caitríona Balfe, Lewis McAskie, Judi Dench, Ciarán Hinds |
| Είδος | Δράματα, Ιστορικές ταινίες |
| Διάρκεια | 98 λεπτά |
| Καταλληλότητα | Κ-12 |
| Χώρα | Βρετανικές ταινίες, Βορειοϊρλανδικές ταινίες |
Ένας δρόμος όπου όλοι γνωρίζονται
Ήρωας του Belfast είναι ο Μπάντι, ένα αγόρι στο κατώφλι της εφηβείας. Η ζωή του είναι ακριβώς όπως θα έπρεπε να είναι μια παιδική ηλικία: μια οικογένεια που τον αγαπά, περιπέτειες στον δρόμο και ένας πρώτος, λίγο αδέξιος έρωτας που του δένει το στομάχι κόμπο. Μόνο που η πόλη του, το Μπέλφαστ, βυθίζεται όλο και περισσότερο στο χάος, και η ένταση του κόσμου των μεγάλων αρχίζει να τρυπώνει στην καθημερινότητά του.
Η οικογένεια έχει να απαντήσει σε ένα σκληρό ερώτημα: θα μείνει, ελπίζοντας πως η σύγκρουση κάποτε θα κοπάσει, ή θα αφήσει τα πάντα πίσω για μια νέα αρχή; Αυτά αρκεί να ξέρετε για την ιστορία, τα υπόλοιπα αφήστε την ταινία να σας τα πει. Η δύναμή της δεν κρύβεται στις ανατροπές, αλλά στον τρόπο που δείχνει αυτό το δίλημμα από το ύψος των ματιών ενός παιδιού.
Κι εδώ βρίσκεται το κλειδί. Ο Μπάντι δεν καταλαβαίνει πλήρως τι συμβαίνει γύρω του, αλλά το νιώθει. Κι εμείς το νιώθουμε μαζί του: οι ψίθυροι των μεγάλων, τα τεταμένα δείπνα και οι απότομες σιωπές λένε περισσότερα από κάθε πολιτική εξήγηση.
Τζουντ Χιλ, το αγόρι που κουβαλάει την ταινία στους ώμους του
Το να φορτώσεις τόσο βάρος σε έναν μικρό ηθοποιό είναι πάντα ρίσκο. Κι όμως ο Τζουντ Χιλ ως Μπάντι κινείται τόσο φυσικά μπροστά στον φακό, σαν να μην ξέρει καν ότι υπάρχει κάμερα. Δεν έχει τίποτα από την τυπική, κουρδισμένη επιτήδευση των παιδιών του σινεμά: είναι περίεργος, σκανταλιάρης, φοβισμένος, ερωτευμένος, και τα δείχνει όλα με μικρές κινήσεις.
Μεγάλο μέρος της ταινίας παίζεται πάνω στο πρόσωπό του, και αυτό λειτουργεί. Όταν ο Μπάντι παρατηρεί, παρατηρούμε κι εμείς. Όταν δεν καταλαβαίνει γιατί μαλώνουν οι γονείς του, καθόμαστε κι εμείς μαζί του στη σκάλα, μισοί περίεργοι και μισοί τρομαγμένοι.
Pa, Ma, Granny και Pop: η οικογένεια που όλοι θα θέλαμε
Αν ο Μπάντι είναι η καρδιά της ταινίας, η οικογένειά του είναι το αίμα που κυλάει στις φλέβες της. Ο Τζέιμι Ντόρναν ως Pa είναι εκπληκτικά πολύπλευρος: όποιος τον ήξερε κυρίως από τις Πενήντα Αποχρώσεις του Γκρι, εδώ θα δει έναν κουρασμένο αλλά περήφανο πατέρα, που θέλει ταυτόχρονα να προστατέψει την οικογένειά του και να κρατήσει την αξιοπρέπειά του. Η Κατρίονα Μπαλφ ως Ma είναι ίσως ο πιο δυνατός κρίκος: ο χαρακτήρας της σηκώνει όλο το βάρος της απόφασης, και η Μπαλφ σε κάθε σκηνή σε κάνει να νιώθεις πόσο της κοστίζει να μένει δυνατή.
Μετά έρχονται οι παππούδες, και εδώ η ταινία είναι σχεδόν αναιδώς καλή. Η Τζούντι Ντεντς ως Granny και ο Κιαράν Χάιντς ως Pop φτιάχνουν ένα ζευγάρι που θα ήθελες να υιοθετήσεις. Η Ντεντς λέει με ένα βλέμμα περισσότερα απ' όσα άλλοι με έναν μονόλογο, ενώ ο Χάιντς δίνει στον παππού τόσο σοφό και γλυκό χιούμορ, που οι σκηνές τους είναι από τις πιο ζεστές στιγμές της ταινίας.
Στους δεύτερους ρόλους, ο Λιούις ΜακΑσκι ως Γουίλ, ο μεγάλος αδερφός του Μπάντι, η Λάρα ΜακΝτόνελ ως Μόιρα και ο Κόλιν Μόργκαν ως Μπίλι Κλάντον συμπληρώνουν την εικόνα. Η φιγούρα του Μόργκαν φέρνει την περισσότερη απειλή σε αυτόν τον κλειστό, φαινομενικά ασφαλή κόσμο του δρόμου, και αυτό είναι δυσάρεστα αποτελεσματικό.
Ο Μπράνα γυρίζει σπίτι, και αυτή τη φορά δεν σκηνοθετεί Σαίξπηρ
Η καριέρα του Κένεθ Μπράνα είναι γεμάτη μεγαλεπήβολα εγχειρήματα: σκηνοθέτησε Άμλετ, τον Θορ στο σύμπαν της Marvel, και ταξίδεψε και στον κόσμο της Αγκάθα Κρίστι με τον Φόνο στο Οριάν Εξπρές. Μπροστά σε αυτά, το Belfast είναι σχεδόν ψίθυρος. Μικρός χώρος, λίγα σκηνικά, μία οικογένεια, ένας δρόμος. Κι όμως μοιάζει με την πιο ειλικρινή δουλειά του μέχρι σήμερα.
Η σκηνοθεσία του εδώ είναι συγκρατημένη και ακριβής. Δεν θέλει να εξηγήσει τα πάντα, δεν κάνει πολιτικό κήρυγμα, αλλά εμπιστεύεται τις στιγμές: μια κουβέντα στην κουζίνα, μια συμβουλή του παππού, μια παιδική σκανταλιά. Το βάρος πέφτει συνεχώς στην οικογένεια, ενώ το μεγάλο ιστορικό φόντο υπάρχει όπως θα υπήρχε στη ζωή ενός παιδιού: σαν θόρυβος, σαν φόβος, σαν μια αλλαγή που δεν εξηγείται.
Και η διάρκεια των 98 λεπτών είναι ευλογία. Η ταινία δεν τραβάει σε μάκρος, δεν το παρακάνει, είναι μια σφιχτή, πυκνή εμπειρία που μένει μέσα σου για ώρες.
Πού γλιστράει η νοσταλγία;
Φυσικά δεν είναι άψογη. Η παιδική ματιά έχει το τίμημά της: το χάος της πόλης φαίνεται κάποιες φορές πολύ μακρινό, πολύ θολό, και όποιος περιμένει μια βαθιά, αποχρωματισμένη ιστορική ανάλυση θα απογοητευτεί. Το Belfast δεν είναι αυτό, και δεν το κρύβει, όμως πότε πότε νιώθεις ότι η ταινία προτιμά να χαϊδεύει παρά να αναμετριέται.
Σε σημεία η νοσταλγία δουλεύει υπερωρίες. Υπάρχουν σκηνές λίγο υπερβολικά όμορφες, λίγο υπερβολικά στρογγυλεμένες, σαν να βγήκαν από άλμπουμ φωτογραφιών. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, έτσι λειτουργεί και η μνήμη, αλλά όποιος έχει αλλεργία στα συναισθηματικά οικογενειακά δράματα μπορεί να το βρει κάπως πολύ.
- Τι λειτουργεί: το καστ, κυρίως η Μπαλφ, η Ντεντς και ο Χάιντς, η παιδική οπτική, η σφιχτή διάρκεια.
- Τι λιγότερο: η σύγκρουση στο φόντο είναι μερικές φορές πρόχειρα σχεδιασμένη, και η ταινία θέλει καμιά φορά να είναι υπερβολικά καλοσυνάτη.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγαπούν τα προσωπικά δράματα σε ανθρώπινη κλίμακα, τις εξαιρετικές ερμηνείες και τις γλυκόπικρες ταινίες για την παιδική ηλικία. Αν σας άγγιξαν το Hope and Glory ή το Roma, εδώ είναι η θέση σας.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Όσοι ψάχνουν γρήγορη πλοκή, δράση ή λεπτομερή ιστορική εξήγηση. Αν δεν αντέχετε τις συναισθηματικές οικογενειακές ιστορίες, καλύτερα διαλέξτε κάτι άλλο.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Hope and Glory (1987), Roma (2018), Jojo Rabbit (2019), Minari (2020), The Fabelmans (2022)
Συχνές ερωτήσεις
Πότε κυκλοφόρησε το Belfast στην Ελλάδα;
Το Belfast βγήκε στις ελληνικές αίθουσες στις 27 Ιανουαρίου 2022.
Τι πραγματεύεται το Belfast;
Ακολουθεί τον Μπάντι, ένα αγόρι στο κατώφλι της εφηβείας, που μεγαλώνει με μια οικογένεια που τον αγαπά, παιδικές περιπέτειες και τον πρώτο του έρωτα. Καθώς η πόλη του βυθίζεται στο χάος, η οικογένειά του πρέπει να αποφασίσει: θα μείνει ή θα τα αφήσει όλα πίσω για μια νέα ζωή;
Πόσο διαρκεί το Belfast;
Η ταινία διαρκεί 98 λεπτά.
Ποιος σκηνοθέτησε το Belfast και ποιοι παίζουν;
Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Κένεθ Μπράνα. Πρωταγωνιστούν οι Τζουντ Χιλ (Μπάντι), Τζέιμι Ντόρναν (Pa), Κατρίονα Μπαλφ (Ma), Τζούντι Ντεντς (Granny), Κιαράν Χάιντς (Pop), Λιούις ΜακΑσκι (Γουίλ), Λάρα ΜακΝτόνελ (Μόιρα) και Κόλιν Μόργκαν (Μπίλι Κλάντον).
Αξίζει να γυρίσουμε με τον Μπάντι στο Μπέλφαστ;
Ναι, και με το παραπάνω. Το Belfast δεν θέλει να σώσει τον κόσμο, μόνο να δείξει πώς είναι όταν για ένα παιδί το πιο σίγουρο σημείο, το σπίτι, αρχίζει να τρέμει. Το κάνει όμως με τόση αγάπη, χιούμορ και πόνο, που είναι δύσκολο να μη συγκινηθείς. Ο Τζουντ Χιλ είναι γοητευτικός, η Κατρίονα Μπαλφ δυνατή, και η Τζούντι Ντεντς με τον Κιαράν Χάιντς θα άξιζαν ξεχωριστό βαθμό.
Δεν είναι τέλεια ταινία: το φόντο θολώνει κάποιες φορές, η νοσταλγία είναι κάποιες φορές πολύ μαλακή. Σπάνια όμως βλέπεις μια τόσο ειλικρινή, τόσο ανθρώπινη ταινία από έναν σκηνοθέτη που φανερά έβαλε μέσα της τόσο πολύ από τον εαυτό του. Αν ένα ήσυχο βράδυ θέλετε κάτι που θα σας αγγίξει αληθινά, το Belfast δίνει ακριβώς αυτό. Πάντως έχετε χαρτομάντιλα πρόχειρα.