Heysel 85 κριτική πριν την προβολή: η πιο σκοτεινή βραδιά του ποδοσφαίρου από κοντά
Υπάρχουν αγώνες που κανείς δεν θυμάται το σκορ τους, γιατί όσα έγιναν έξω από τον αγωνιστικό χώρο τα κατάπιαν όλα. Το Heysel 85 μας γυρίζει σε μια τέτοια βραδιά: Βρυξέλλες, Μάιος του 1985, τελικός του Κυπέλλου Πρωταθλητριών ανάμεσα στη Γιουβέντους και τη Λίβερπουλ, και το χάος πριν από το πρώτο σφύριγμα που κόστισε ανθρώπινες ζωές. Στα χαρτιά, η ταινία έχει όλα όσα χρειάζεται για να γίνει ένα από τα πιο ασφυκτικά αλλά και πιο σημαντικά ευρωπαϊκά δράματα της χρονιάς.
Υπόσχεση για ένα σφιχτό δράμα καταστροφής 91 λεπτών, που αν η σκηνοθέτις κρατήσει τον τόνο της συγκρατημένο μπορεί να χτυπήσει δυνατά, ενώ αν γλιστρήσει στο μελόδραμα κινδυνεύει να χάσει το βάρος του.
Στοιχεία ταινίας
| Σκηνοθεσία | Teodora Ana Mihai |
|---|---|
| Πρωταγωνιστούν | Violet Braeckman, Matteo Simoni, Josse De Pauw, Fabrizio Rongione |
| Είδος | Ιστορικά δράματα |
| Διάρκεια | 91 λεπτά |
| Χώρα | Βελγικές ταινίες, Ολλανδικές ταινίες, Γερμανικές ταινίες |
Ένας τελικός που δεν τον θυμόμαστε για τα γκολ
Η βασική ιδέα του Heysel 85 είναι απλή και αμείλικτη. Τον Μάιο του 1985, στο γήπεδο Heysel των Βρυξελλών, η Γιουβέντους και η Λίβερπουλ δίνουν τον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Πριν ξεκινήσει το παιχνίδι, οι χούλιγκανς ξεσπούν, δεκάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και το στάδιο βυθίζεται σε απόλυτο χάος. Δεν μιλάμε για επινοημένο σενάριο αλλά για μία από τις πιο οδυνηρές αληθινές τραγωδίες του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, και η ταινία δεν προσπαθεί καθόλου να μοιάσει με κλασικό αθλητικό φιλμ.
Αυτό που με κέρδισε περισσότερο στην περιγραφή είναι η οπτική γωνία. Το Heysel 85 δεν αφηγείται τη βραδιά από το γήπεδο ούτε μέσα από τα μάτια των παικτών, αλλά μέσα από δύο ανθρώπους που βρίσκονται εκεί για εντελώς άλλους λόγους και που από τη μια στιγμή στην άλλη πρέπει να κάνουν τα πάντα διαφορετικά από ό,τι είχαν σχεδιάσει.
Μαρί και Λούκα: δύο άνθρωποι, δύο ευθύνες
Η μία πρωταγωνίστρια είναι η τριαντάχρονη Μαρί, κόρη του δημάρχου των Βρυξελλών και ταυτόχρονα υπεύθυνη Τύπου του, που παρακολουθεί τον αγώνα μαζί με τους γονείς της. Ο άλλος είναι ο 31χρονος Λούκα Ρόσι, ανταποκριτής της ιταλικής τηλεόρασης στο γήπεδο, τον οποίο έχουν συνοδεύσει και συγγενείς του από την Ιταλία.
Αυτή η διπλή ματιά είναι κατά τη γνώμη μου η πιο έξυπνη επιλογή της ταινίας. Ο Λούκα δουλεύει: συνεχίζει την ανταπόκριση την ώρα που ψάχνει απεγνωσμένα την οικογένειά του μέσα στο πλήθος. Δύσκολα φαντάζεται κανείς πιο σκληρό δίλημμα, με το επαγγελματικό καθήκον και τον γυμνό τρόμο να συγκρούονται μέσα στον ίδιο άνθρωπο. Η θέση της Μαρί είναι εξίσου βαριά, απλώς με άλλον τρόπο: ο πατέρας της, ο δήμαρχος, είναι μεθυσμένος και ανίκανος να διαχειριστεί την κατάσταση, οπότε εκείνη πρέπει να πάρει τον έλεγχο. Μια νέα γυναίκα που καλείται να αποφασίσει εκ μέρους μιας ολόκληρης πόλης, ενώ ο άντρας που έπρεπε να το κάνει καταρρέει δίπλα της. Εδώ χωράνε ένα οικογενειακό δράμα, ένα πολιτικό θρίλερ και μια ιστορία επιβίωσης, και αν το σενάριο δέσει σωστά τα νήματα, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ δυνατό.
Η Teodora Ana Mihai και η ωμή πραγματικότητα
Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Teodora Ana Mihai, ένα όνομα ίσως λιγότερο γνωστό στο ευρύ κοινό, που όμως έχει τραβήξει σοβαρά την προσοχή στο φεστιβαλικό κύκλωμα. Η ταινία της La Civil, για μια μητέρα που ψάχνει την απαχθείσα κόρη της, προβλήθηκε και στις Κάννες και έδειξε ακριβώς το είδος της σφιχτής, νευρώδους αλλά βαθιά ανθρώπινης σκηνοθεσίας που απαιτεί ένα τέτοιο θέμα. Η Mihai δεν είναι από αυτούς που πιέζουν το στομάχι του θεατή με κιτς. Προτιμά να αφήνει την ίδια την κατάσταση να γίνει αφόρητη.
Στο Heysel 85 αυτό είναι το κρίσιμο ζήτημα. Με μια αληθινή τραγωδία και πραγματικά θύματα, είναι πολύ εύκολο να γυρίσεις μια κακή ταινία: με υπερβολικό πάθος, διδακτικές εξηγήσεις ή εντυπωσιακές σκηνές πλήθους που υποβιβάζουν το σύνολο σε φιλμ καταστροφής. Ελπίζω η Mihai να εστιάσει στα πρόσωπα των ηρώων, στις αποφάσεις τους, στον χρόνο που λιγοστεύει λεπτό προς λεπτό, και όχι στη χορογραφία της καταστροφής.
Το καστ: φλαμανδικό βάρος, βελγική δύναμη
Στη διανομή βρίσκουμε ονόματα που όσοι παρακολουθούν το βελγικό σινεμά θα αναγνωρίσουν. Ο Matteo Simoni είναι πολυσχιδής και χαρισματικός ηθοποιός, και ο ρόλος ενός βιαστικού, απελπισμένου ανταποκριτή που παλεύει να μείνει επαγγελματίας μοιάζει φτιαγμένος για εκείνον. Ο Josse De Pauw είναι βετεράνος της φλαμανδικής υποκριτικής, με εμπειρία και παρουσία που μπορούν να αποδειχθούν πολύτιμες για μια φιγούρα εξουσίας που καταρρέει. Τον Fabrizio Rongione ίσως τον θυμάστε από τις ταινίες των αδελφών Νταρντέν, και αυτό από μόνο του είναι καλό σημάδι: όποιος έχει δουλέψει εκεί ξέρει να παίζει αληθινά, χωρίς ίχνος θεατρινισμού.
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό και ίσως το πιο συναρπαστικό όνομα είναι η Violet Braeckman. Αν μαντεύω σωστά, ο ρόλος της Μαρί θα είναι η ραχοκοκαλιά της ταινίας, και το να σηκώσεις τέτοιο φορτίο δεν είναι μικρή υπόθεση. Αν τα καταφέρει, πολύ πιθανόν να ανακαλύψουμε ένα νέο πρόσωπο.
Πού μπορεί να σκοντάψει;
Δεν θα ήμουν ειλικρινής αν έμενα μόνο στον ενθουσιασμό. Η διάρκεια των 91 λεπτών είναι ταυτόχρονα ευλογία και ρίσκο. Ευλογία, γιατί σε μια τόσο πυκνή, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο κατάσταση, η συντομία γεννά ένταση. Ρίσκο, γιατί δύο παράλληλες ιστορίες, μια οικογενειακή σύγκρουση, μια πολιτική κρίση και μια μαζική τραγωδία πρέπει να ξεδιπλωθούν πειστικά σε τόσο λίγο χρόνο. Αν κάποιο νήμα αδυνατίσει, η ταινία μπορεί να μοιάσει μισοτελειωμένη.
Ο δεύτερος κίνδυνος είναι το μυθοπλαστικό πλαίσιο. Η Μαρί και ο Λούκα μοιάζουν επινοημένοι ήρωες μέσα σε ένα αληθινό γεγονός, κι αυτό εύκολα μπορεί να δώσει την αίσθηση ότι η ταινία χρησιμοποιεί την τραγωδία για χάρη του δικού της δράματος. Αν θα το κάνει με σεβασμό ή κάπως εκμεταλλευτικά, θα το δούμε μόνο στη μεγάλη οθόνη. Η βελγο-ολλανδο-γερμανική συμπαραγωγή πάντως υποδηλώνει ότι δεν πρόκειται για χολιγουντιανό θέαμα αλλά για μια ευρωπαϊκή, πιο νηφάλια ματιά, και αυτό με καθησυχάζει.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγαπούν τα σφιχτά, ασφυκτικά δράματα βασισμένα σε αληθινά γεγονότα και ενδιαφέρονται για τις σκοτεινές σελίδες της ιστορίας του ποδοσφαίρου. Για τους φίλους του ευρωπαϊκού σινεμά δημιουργού είναι υποχρεωτική.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Όποιος περιμένει ανάλαφρη αθλητική ταινία ή διασκεδαστικό φιλμ καταστροφής βρίσκεται σε λάθος μέρος. Μπορεί επίσης να είναι βαριά για όσους είναι ευαίσθητοι στην απεικόνιση μαζικών τραγωδιών.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: September 5 (2024), Utøya 22. juli (2018), Bloody Sunday (2002), United 93 (2006)
Συχνές ερωτήσεις
Τι πραγματεύεται το Heysel 85;
Την τραγωδία του 1985 στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών ανάμεσα στη Γιουβέντους και τη Λίβερπουλ στις Βρυξέλλες, όταν από τη βία των χούλιγκανς έχασαν τη ζωή τους δεκάδες άνθρωποι. Την ιστορία την παρακολουθούμε μέσα από τα μάτια της Μαρί, κόρης και υπεύθυνης Τύπου του δημάρχου, και του Λούκα Ρόσι, ανταποκριτή της ιταλικής τηλεόρασης.
Πόση είναι η διάρκεια του Heysel 85;
Η ταινία διαρκεί 91 λεπτά.
Ποιος σκηνοθέτησε το Heysel 85;
Τη σκηνοθεσία υπογράφει η Teodora Ana Mihai.
Ποιοι πρωταγωνιστούν στο Heysel 85;
Στους βασικούς ρόλους εμφανίζονται οι Violet Braeckman, Matteo Simoni, Josse De Pauw και Fabrizio Rongione.
Αντέχουμε να ξαναζήσουμε εκείνη τη βραδιά;
Το Heysel 85 δεν θα είναι ταινία που βλέπεις με ποπ κορν και μετά συζητάς χαλαρά στο πάρκινγκ. Γι' αυτό ακριβώς την περιμένω. Μια ταλαντούχα σκηνοθέτις, ένα δυνατό και έμπειρο καστ και ένα θέμα για το οποίο μιλάμε πολύ σπάνια συνθέτουν μια σοβαρή υπόσχεση. Αν η Teodora Ana Mihai κρατήσει τη συγκρατημένη, ανθρώπινη φωνή που είχε και στο παρελθόν, το Heysel 85 μπορεί να γίνει μία από τις πιο αξέχαστες ταινίες της φετινής χρονιάς. Εγώ θα είμαι εκεί μόλις βγει, και προτείνω σε όποιον αντέχει τα δύσκολα θέματα να είναι κι εκείνος.