Handbok för superhjältar ön inceleme: Kütüphanenin en güvenli sığınak olduğu yer
Çocuklukta öyle bir an vardır ki okul zili özgürlüğü değil, kaçışın başladığını haber verir. Handbok för superhjältar tam da bu acı verecek kadar tanıdık durumdan yola çıkıyor ve kütüphanede bulunan tuhaf bir kitapla bir çıkış yolu göstermeye çalışıyor. Filmi henüz izlemedik ama yalnızca fikrine bakarak bu sonbaharın en yürek ısıtan animasyonlarından biri olabileceğini söyleyebiliriz, tabii kolay çözümlere kapılmazsa.
Önemli bir meseleyi ele alan, umut vadeden bir İskandinav animasyonu. Zorbalığı süper güçlerden daha ciddiye alırsa gerçekten akılda kalıcı bir film olabilir.
Film bilgileri
| Yönetmen | Anoo Bhagavan, Patrik Forsberg |
|---|---|
| Tür | Animasyon filmleri |
| Süre | 95 dk |
| Ülke | Norveç filmleri, İsveç filmleri |
Konusu ne? Bir kız, bir grup oğlan ve onu kendisi bulan bir kitap
Lisa yeni bir okula başlıyor ve daha ilk günden hedef haline geliyor. Tanıtım metnine göre durum acımasızca basit: her gün dersten sonra bir grup oğlan peşine düşüp onunla alay ediyor. Lisa buna nasıl son vereceğini bilmiyor ve onun yerindeki pek çok çocuğun yapacağı şeyi yapıyor: saklanıyor. Sığınağı okul kütüphanesi. Peşindekiler sıkılıp çekip gidene kadar orada bekliyor.
Raflar arasında derken gözüne sıra dışı bir kitap çarpıyor: süper kahraman olmanın kullanım kılavuzu. İşte merakımı anında ateşleyen cümle de burada geliyor: aslında kitabı bulan Lisa değil, Lisa'yı bulan kitap. Görev ilk bakışta basit görünüyor: kitabı ödünç alacak, talimatları adım adım uygulayacak ve her gün yılmadan çalışacak.
Bundan ne çıkacağını, hangi yeteneklerden söz edildiğini ve Lisa ile zorbaları arasındaki ilişkinin nasıl gelişeceğini resmi tanıtım açıklamıyor, ben de tahmin yürütmeyeceğim. Ama bu kurgu bile nasıl bir filmle karşılaşacağımız hakkında çok şey anlatıyor.
En güçlü koz: pelerin değil, emek
Tanıtımda beni en çok etkileyen kısım "her gün yılmadan çalışmak" oldu. Süper kahraman hikâyelerinin çoğunda kahraman her şeye bir anda kavuşur: bir örümcek ısırığı, bir kaza, uzak bir gezegen ve iş biter. Burada ise kahraman olmak emek, disiplin ve sabır meselesi gibi görünüyor. Çocuklara ve gençlere yönelik bir filmde bu çok değerli bir mesaj olabilir, hele herkesin anında sonuç beklediği bir dönemde.
Kitabın bir karakter gibi ele alınması da en az bunun kadar ilginç. Kitabın Lisa'yı seçtiği fikri hem büyülü hem de biraz huzursuz edici. Neden o? Ondan ne istiyor? Bu küçük dokunuş, filmin sadece sevimli bir ders hikâyesi olmaktan çıkıp içine bir tutam gizem katmasına yetiyor. Yönetmenler dozunu iyi ayarlarsa seyirci film boyunca bu kitabın bir dost mu yoksa bambaşka bir şey mi olduğunu düşünecek.
İskandinav imzası: bu ikiliye neden güveniyorum?
Film bir Norveç ve İsveç ortak yapımı, yönetmen koltuğunu ise Anoo Bhagavan ve Patrik Forsberg paylaşıyor. İskandinav çocuk filmlerinin ve animasyonlarının çok sevdiğim bir özelliği var: genç izleyiciyi pamuklara sarmıyorlar. Orada yalnızlık, korku ve aile içi gerginlik süs değil, gerçek bir ağırlık taşıyor. Hikâyeler çoğu zaman yetişkinlerin gerektiğinde her zaman orada olmadığını söylemekten de çekinmiyor.
Bu yaklaşım okul zorbalığını konu alan bir filmde altın değerinde olabilir. Hollywood animasyonları bu tür meseleleri iki espri ve renkli, büyük bir aksiyon sahnesiyle geçiştirmeye eğilimli. Kuzeyden gelen bir yapım ise büyük ihtimalle daha sakin, daha samimi bir ton tutturacaktır. Elbette bu şimdilik bir beklenti, garanti değil. Ama yapımın geldiği coğrafyaya bakınca daha az steril, daha az şekerli bir film umabiliriz.
95 dakikalık süre de iyiye işaret: Lisa'nın gelişiminin ortaya çıkmasına yetecek kadar uzun, kendini tekrara boğulmayacak kadar kısa.
Kimler için? Konunun ağırlığı sandığımızdan fazlasını söylüyor
Bir animasyon filmin her yaşa hitap eden renkli bir macera olmadığını sezdiğimde hep dikkat kesilirim. Handbok för superhjältar'ın konusu, yapımcıların küçük kardeşlere yönelik şeker bir hikâye değil, daha ciddi duygusal içerikleri de göze alan bir film çektiğini düşündürüyor.
Zorbalığın tasviri kendi başına bunaltıcı olabilir ve film Lisa'nın çaresizliğini inandırıcı biçimde gösterirse bu küçük çocukları zorlayabilir. Ortaokul çağındaki çocuklar ve gençler için ise tam da bu yüzden önemli olabilir: bu dünyayı en yakından tanıyanlar onlar. Mağdur olarak, seyirci olarak ya da itiraf edelim, karşı tarafta durarak.
Bir ebeveyn olarak bu filme sonrasında üzerine konuşmak niyetiyle giderdim. Böyle bir filmin asıl gücü perdede değil, eve dönüş yolunda, çocuk soru sormaya başladığında ortaya çıkar.
Nerede tökezleyebilir? Saklamayacağım riskler
Heyecanlıyım ama gözüm kapalı değil. Böyle bir kurgunun birkaç tuzağı var ve filmin bunlardan nasıl kaçacağını merakla bekliyorum.
- Sihirli çözüm tuzağı. Süper güçler zorbalığı basitçe "çözerse" bu tehlikeli bir mesaj olur. Gerçek hayatta kimseye sihirli kitap verilmiyor. Bu yüzden filmin özgüven, sebat ve yardım istemek hakkında da bir şeyler söylemesi önemli.
- İntikam fantezisi. Eziyet gören çocuğun sonunda zorbalara güzel bir ders verdiği bir hikâye cazip olurdu. Eğlenceli ama ucuz. Filmin bundan daha incelikli olmasını umuyorum.
- Tek boyutlu kötüler. Zorba oğlanlar kolayca yüzsüz kötü adamlara dönüşebilir. Film en azından neden böyle davrandıklarını hissettirirse çok daha güçlü olur.
- Bütçe sınırları. Avrupa animasyonları büyük Amerikan stüdyolarının görselliğiyle nadiren yarışabilir. Üslup özgün ve tutarlıysa bu sorun değil, ama piksel piksel parıltı bekleyen hayal kırıklığına uğrayabilir.
Bunların hiçbiri ölümcül değil, ama son değerlendirme terazinin hangi yöne eğileceğine bağlı olacak.
Seyirciyi neler bekliyor?
Tanıtıma bakılırsa dışlanmışlık duygusundan yola çıkan ve kahraman olmayı anlık bir mucize değil, gündelik bir emek olarak anlatan bir film. Kitabın etrafında biraz gizem, bir çocuk filminden söz ettiğimize göre muhtemelen biraz mizah ve umarım bolca yürek olacak.
Benim için en büyük soru filmin ne kadar cesur olacağı. Lisa'nın korkusunu ciddiye almayı göze alır ve mutlu sona fazla aceleyle koşmazsa, yıllar sonra bile sınıflarda anılan türden bir animasyon olabilir. Sevimli ama yüzeysel bir ders hikâyesiyle yetinirse sıradaki filmlerden biri olup kalır. Ben ilkine oynuyorum ve beklenen puanımı da buna göre verdim.
Kimlere öneriyoruz?
- Tam sana göre, eğer: Gençler, ortaokul çağındaki çocuklar ve sonrasında üzerine konuşacak bir şeyleri olan ortak bir deneyim arayan ebeveynleri için. İskandinav filmlerinin daha sakin, daha samimi tonunu sevenler de memnun kalabilir.
- Pas geçsen iyi olur, eğer: Ağır konusu nedeniyle küçük çocuklara pek uygun görünmüyor. Hızlı tempolu, görsel şölen odaklı bir Hollywood süper kahraman aksiyonu bekleyenlere de göre değil.
Beğendiysen bunlara da göz at: Büyük Kahraman 6 (2014), İnanılmaz Aile (2004), Megamind (2010), Ters Yüz (2015), Oyunbozan Ralph (2012)
Sıkça sorulan sorular
Handbok för superhjältar ne anlatıyor?
Lisa yeni okulunda ilk günden zorbalığa uğruyor ve kütüphanede saklanmaya başlıyor. Orada süper kahraman olmanın kullanım kılavuzu olan sıra dışı bir kitap buluyor. Talimatları adım adım uygulaması ve her gün çalışması gerekiyor.
Film kaç dakika?
Handbok för superhjältar 95 dakika sürüyor.
Çocuklarla izlenir mi?
Zorbalık gibi ağır bir konuyu işlediği için daha çok büyük çocuklara ve gençlere hitap ediyor gibi görünüyor. Küçük çocuklar için zorlayıcı olabilir.
Handbok för superhjältar'ı kim yönetti?
Filmi Anoo Bhagavan ve Patrik Forsberg yönetti.
Hangi ülkenin filmi?
Norveç ve İsveç ortak yapımı bir animasyon filmi.
Bu kılavuzu ödünç almaya değer mi?
Bence evet, üstelik sadece zorbalık konusundan bu kadar açık sözlü biçimde yola çıkan bir animasyona nadiren rastlandığı için değil. Handbok för superhjältar'ın fikri basit ama akıllıca: kahramanlığı bir hediye olarak değil, sebatla kazanılan bir güç olarak sunuyor, gizemli kitap da hikâyeye küçük bir sır katıyor. İskandinav yapımcılar ve konunun ağırlığı, burada gerçeklerden esirgenmeyeceğimizi gösteriyor. Film bu vaadi yerine getirirse sinemadan yalnızca çocuklar değil, yanlarında oturan yetişkinler de boğazlarında bir düğümle çıkacak. Ben şimdiden sıranın en önündeyim.