Moscas, πρώτη κριτική: οι κανόνες της μοναξιάς και ένα εννιάχρονο παιδί που τους ανατρέπει όλους
Υπάρχει ένα είδος μοναξιάς που δεν το υπομένεις απλώς, το χτίζεις προσεκτικά, σαν φρούριο. Το Moscas έρχεται να γκρεμίσει τα τείχη αυτού του φρουρίου, και απ' ό,τι φαίνεται όχι με πολιορκητικό κριό αλλά με ένα εννιάχρονο αγόρι. Η νέα ταινία του Fernando Eimbcke, μεξικανοϊσπανική συμπαραγωγή, έχει όλα τα φόντα για να γίνει μία από τις πιο ήσυχες και ταυτόχρονα πιο τρυφερές εκπλήξεις της χρονιάς.
Η υπόσχεση μιας σιωπηλής κομεντί με δραματικό βάθος, χτισμένης από μικρές χειρονομίες, στα χέρια ενός σκηνοθέτη που ξέρει ακριβώς πώς να βγάζει συναίσθημα από το τίποτα.
Στοιχεία ταινίας
| Σκηνοθεσία | Fernando Eimbcke |
|---|---|
| Πρωταγωνιστούν | Enrique Arreola, Teresita Sánchez |
| Είδος | Κωμωδίες, Δραματικές ταινίες |
| Διάρκεια | 102 λεπτά |
| Χώρα | Μεξικανικές ταινίες, Ισπανικές ταινίες |
Τι πραγματεύεται το Moscas, χωρίς spoilers;
Το στήσιμο είναι απλό, και ακριβώς γι' αυτό μπορεί να πετύχει. Η Όλγα ζει σε ένα τεράστιο συγκρότημα κατοικιών, με μια ζωή αυστηρά οργανωμένη, χωρίς φίλους και χωρίς σύντροφο. Δεν είναι η ηρωίδα που κάθεται στο παράθυρο και αναστενάζει για τον μεγάλο έρωτα. Είναι μάλλον εκείνη που έχει βάλει τα πάντα στη θέση τους και δεν θέλει με τίποτα να της τα μετακινήσει κανείς.
Και μετά έρχονται τα χρήματα, ή μάλλον η έλλειψή τους. Για οικονομικούς λόγους αναγκάζεται να νοικιάσει ένα δωμάτιο, μετακομίζει ένας άντρας, και εκεί αρχίζουν τα μπερδέματα: ο νοικάρης περνάει κρυφά στο διαμέρισμα και τον εννιάχρονο γιο του. Κι η Όλγα, προς έκπληξη και της ίδιας, αρχίζει να δένεται με το παιδί. Ο προσεκτικά χτισμένος κόσμος της ραγίζει, και οι ζωές των τριών μπλέκονται όλο και περισσότερο, παρά τη θέλησή της.
Αυτά ξέρουμε, και για να πω την αλήθεια, φτάνουν. Δεν είναι ταινία που στηρίζεται σε κάποια ανατροπή. Το ερώτημα εδώ είναι πώς λιώνει κάποιος που έχει αποφασίσει ότι δεν θα ξαναλιώσει ποτέ.
Fernando Eimbcke, ο μάστορας των ήσυχων στιγμών
Αν το όνομα σας θυμίζει κάτι, δεν είναι τυχαίο. Ο Eimbcke είναι ο Μεξικανός σκηνοθέτης που με το ντεμπούτο του, το Temporada de patos, έκανε μια αξέχαστη ταινία από μερικούς έφηβους κλεισμένους σε ένα διαμέρισμα κι ένα βαρετό κυριακάτικο απόγευμα. Ακολούθησαν το Lake Tahoe και το Club Sándwich, που επιβεβαίωσαν ότι δεν τον ενδιαφέρουν τα μεγάλα γεγονότα αλλά οι παύσεις ανάμεσά τους.
Γι' αυτό ακριβώς η ιδέα του Moscas είναι τόσο ελκυστική. Ένα διαμέρισμα, λίγοι άνθρωποι, ένα μυστικό, ένα παιδί: αυτό είναι το φυσικό περιβάλλον του Eimbcke. Στις ταινίες του το χιούμορ δεν βγαίνει από ατάκες, αλλά από τον παραλογισμό των καταστάσεων, από τις αμήχανες σιωπές, από τον αδέξιο τρόπο που οι άνθρωποι προσπαθούν να έρθουν κοντά. Αν κρατήσει κι εδώ αυτόν τον τόνο, η ετικέτα «κομεντί και δράμα» δεν θα είναι διαφημιστικό κόλπο αλλά ακριβής περιγραφή.
Ομολογώ ότι γι' αυτό την περιμένω πραγματικά. Ένας σκηνοθέτης που μπορεί να κάνει συγκινητική ταινία ακόμα και για ένα σάντουιτς, σίγουρα έχει κάτι σημαντικό να πει για μια μοναχική γυναίκα κι ένα παιδί που μπήκε λαθραία στο σπίτι της.
Οι ηθοποιοί: πρόσωπα που δεν θα αναγνωρίσετε από τις αφίσες
Στους βασικούς ρόλους βλέπουμε την Teresita Sánchez και τον Enrique Arreola. Δεν είναι σταρ του Χόλιγουντ, και σε μια τέτοια ταινία αυτό είναι καθαρό πλεονέκτημα. Δεν παρακολουθείς μια διάσημη ηθοποιό που υποδύεται μια μοναχική γυναίκα. Παρακολουθείς μια μοναχική γυναίκα.
Η Όλγα είναι ταυτόχρονα τεράστια ευκαιρία και τεράστιο ρίσκο. Έναν κλειστό χαρακτήρα, γαντζωμένο στους κανόνες του, είναι πολύ εύκολο να τον παίξεις αντιπαθητικό ή βαρετό. Το μυστικό βρίσκεται στις λεπτές ρωγμές: σε ένα βλέμμα, σε μια κίνηση που κρατάει λίγο παραπάνω, στη στιγμή που το σφιγμένο πρόσωπο επιτρέπει στον εαυτό του ένα χαμόγελο για ένα δευτερόλεπτο. Αν αυτό πετύχει, η καρδιά της ταινίας θα είναι στη θέση της.
Το μεγαλύτερο άγνωστο είναι το εννιάχρονο αγόρι. Μια τέτοια ταινία μπορεί να σταθεί ή να καταρρεύσει πάνω σε έναν παιδικό ρόλο. Με βάση τις προηγούμενες δουλειές του Eimbcke, εμπιστεύομαι ότι ξέρει να δουλεύει με νέους ηθοποιούς και να τους βγάζει φυσικές, καθόλου γλυκανάλατες ερμηνείες.
Τι μπορεί να την κάνει πραγματικά καλή;
Μερικοί λόγοι για τους οποίους είμαι αισιόδοξος:
- Το μείγμα ειδών. Η συνάντηση κωμωδίας και δράματος σε ένα τέτοιο θέμα είναι σχεδόν αναπόφευκτη. Ο κρυφός συγκάτοικος κουβαλάει από μόνος του κωμικές καταστάσεις, αφού το να κρύβεις ένα παιδί από μια σπιτονοικοκυρά με αυστηρούς κανόνες δεν είναι μικρό κατόρθωμα.
- Ο χώρος. Ένα τεράστιο συγκρότημα κατοικιών είναι εξαιρετική μεταφορά: χιλιάδες άνθρωποι στοιβαγμένοι ο ένας πάνω στον άλλον, κι όμως ο καθένας μόνος του. Ένας καλός σκηνοθέτης μπορεί να κάνει πολλά με αυτό και εικαστικά.
- Η διάρκεια. 102 λεπτά. Δεν τραβάει σε μάκρος, δεν θέλει να γίνει τρίωρο έπος. Μια τόσο προσωπική ιστορία αυτό ακριβώς χρειάζεται.
- Η επικαιρότητα του θέματος. Η μοναξιά δεν είναι πια δευτερεύον μοτίβο, είναι φαινόμενο της εποχής. Μια ταινία που μιλάει γι' αυτήν ειλικρινά και με χιούμορ είναι κάτι που οι αίθουσες χρειάζονται.
Πού μπορεί να σκοντάψει;
Δεν θα ήμουν τίμιος αν μόνο την εκθείαζα. Η ιστορία του κακότροπου ενήλικα που μαλακώνει χάρη σε ένα παιδί είναι από τα πιο φθαρμένα κλισέ της ιστορίας του σινεμά. Την έχουμε δει εκατό φορές, και είναι πολύ εύκολο να γλιστρήσει στο μελό, στη μουσική που σε βάζει να κλάψεις, στην προβλέψιμη αγκαλιά λίγο πριν τους τίτλους τέλους.
Ο άλλος κίνδυνος είναι ακριβώς το δυνατό χαρτί του Eimbcke: ο αργός ρυθμός. Όποιος περιμένει μια ξέφρενη κωμωδία μπορεί εύκολα να απογοητευτεί. Μάλλον δεν είναι ταινία που θα κάνει την αίθουσα να ξεκαρδιστεί. Είναι περισσότερο από εκείνες που χαμογελάς σιωπηλά και καταλαβαίνεις πόσο σε άγγιξαν μόνο στον δρόμο για το σπίτι. Για μένα αυτό είναι τέλειο, αλλά όχι για όλους.
Και υπάρχει ένα ερώτημα που δεν μπορώ να απαντήσω από πριν: πόσο πειστική θα είναι η σχέση ανάμεσα στους τρεις χαρακτήρες. Αν ο πατέρας καταλήξει απλό εργαλείο για τις κοινές σκηνές της Όλγας και του παιδιού, η ταινία κινδυνεύει να γείρει προς τη μία πλευρά.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγαπούν τις ήσυχες ταινίες σε ανθρώπινη κλίμακα, όπου το χιούμορ και η θλίψη κάθονται δίπλα δίπλα. Για τους φίλους του λατινοαμερικάνικου σινεμά δημιουργού, υποχρεωτική.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Για όσους περιμένουν από μια κωμωδία δράση, θορυβώδη αστεία ή γρήγορο ρυθμό. Αυτοί μάλλον θα βαρεθούν τις μεγάλες, γεμάτες νόημα σιωπές.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Paterson (2016), Roma (2018), Perfect Days (2023), Le fabuleux destin d'Amélie Poulain (2001)
Συχνές ερωτήσεις
Τι πραγματεύεται το Moscas;
Μια μοναχική γυναίκα, την Όλγα, που ζει με αυστηρούς κανόνες και νοικιάζει ένα δωμάτιο σε έναν άντρα, ο οποίος φέρνει κρυφά στο σπίτι και τον εννιάχρονο γιο του. Η Όλγα αρχίζει να δένεται με το παιδί και ο κόσμος της αλλάζει.
Πόση είναι η διάρκεια του Moscas;
Η ταινία διαρκεί 102 λεπτά.
Ποιος σκηνοθετεί το Moscas;
Ο Μεξικανός σκηνοθέτης Fernando Eimbcke.
Ποιοι πρωταγωνιστούν στο Moscas;
Στους βασικούς ρόλους εμφανίζονται ο Enrique Arreola και η Teresita Sánchez.
Θα αφήσουμε αυτόν τον κρυφό ένοικο να μπει στην αίθουσά μας;
Εγώ λέω ναι, και με την πόρτα ορθάνοιχτη. Στα χαρτιά το Moscas είναι μια γνώριμη ιστορία, όμως βρίσκεται στα χέρια ενός σκηνοθέτη που πάντα έβγαζε τα περισσότερα από τις καθημερινές στιγμές. Αν η Teresita Sánchez καταφέρει να μας δείξει τον άνθρωπο κάτω από την πανοπλία της Όλγας και η ταινία αντισταθεί στον πειρασμό του μελό, θα έχουμε μια μικρή αλλά πολύ αξιομνημόνευτη ταινία. Θα είμαι εκεί μόλις τη συναντήσω στην αίθουσα, και υποψιάζομαι ότι θα βγω με την καρδιά λίγο πιο ζεστή απ' ό,τι μπήκα. Αναμενόμενη βαθμολογία: ένα γερό 8/10.