Moscas ön inceleme: yalnızlığın kuralları ve hepsini bozan dokuz yaşında bir çocuk
Bazı yalnızlıklar insanın başına gelmez; insan onları bir kale gibi taş taş, özenle inşa eder. Moscas tam olarak bu kalenin duvarlarını yıkmaya geliyor ve görünüşe bakılırsa bunu bir koçbaşıyla değil, dokuz yaşında bir oğlan çocuğuyla yapıyor. Fernando Eimbcke'nin Meksika ve İspanya ortak yapımı filmi, şimdiye kadar bildiklerimize göre bu sonbaharın en sessiz ama en içten sürprizlerinden biri olabilir.
Küçük jestlerden örülen, sessiz bir komedi dram vaadi. Üstelik hiçten duygu çıkarmayı çok iyi bilen bir yönetmenin elinde.
Film bilgileri
| Yönetmen | Fernando Eimbcke |
|---|---|
| Oyuncular | Enrique Arreola, Teresita Sánchez |
| Tür | Komediler, Dram filmleri |
| Süre | 102 dk |
| Ülke | Meksika filmleri, İspanyol filmleri |
Moscas neyi anlatıyor? (Spoiler yok)
Kurgu basit ve belki de gücünü tam olarak buradan alacak. Olga devasa bir apartman bloğunda, arkadaşsız ve ilişkisiz, sıkı kurallara bağlı bir hayat sürüyor. Pencere kenarında oturup büyük aşkını bekleyen kahramanlardan değil. Daha çok her şeyi yerli yerine koymuş ve kimsenin hiçbir şeyi kıpırdatmasını istemeyen biri.
Sonra para meselesi çıkıyor, daha doğrusu paranın yokluğu. Olga maddi sıkıntı yüzünden bir odasını kiraya vermek zorunda kalıyor, eve bir adam taşınıyor ve işler burada karışıyor: kiracı, dokuz yaşındaki oğlunu da gizlice daireye sokuyor. Olga ise kendisi bile şaşırarak çocuğa bağlanmaya başlıyor. Özenle kurduğu dünya çatırdıyor ve üç insanın hayatı, Olga'nın isteğine rağmen giderek birbirine dolanıyor.
Bildiğimiz bu kadar ve açıkçası bu kadarı yeterli. Bu, sürprizin her şey olduğu bir film değil. Asıl soru şu: bir daha asla yumuşamamaya karar vermiş biri nasıl erir?
Fernando Eimbcke: sessiz anların ustası
İsim tanıdık geliyorsa boşuna değil. Eimbcke, ilk filmi Temporada de patos ile bir daireye kapanmış birkaç gençten ve sıkıcı bir pazar öğleden sonrasından unutulmaz bir film çıkaran Meksikalı yönetmen. Ardından gelen Lake Tahoe ve Club Sándwich de onu büyük olayların değil, olayların arasındaki boşlukların ilgilendirdiğini gösterdi.
Moscas'ın fikrini bu kadar heyecan verici kılan da bu. Bir daire, birkaç kişi, bir sır, bir çocuk: burası Eimbcke'nin doğal alanı. Onun filmlerinde mizah esprilerden gelmez; durumların absürtlüğünden, garip sessizliklerden, insanların birbirine beceriksizce bağlanma çabasından doğar. Bu tonu yine yakalarsa, komedi ve dram etiketi bir pazarlama hilesi değil, filmin tam tarifi olur.
İtiraf edeyim, filmi asıl bu yüzden bekliyorum. Bir sandviç yemeğinden bile duygusal bir film çıkarabilen bir yönetmen, yalnız bir kadın ve eve kaçırılmış bir çocuk hakkında mutlaka önemli bir şey söyleyecektir.
Oyuncular: afişlerden tanımadığınız yüzler
Başrollerde Teresita Sánchez ve Enrique Arreola var. Hollywood yıldızı değiller ve böyle bir filmde bu düpedüz bir avantaj. Yalnız bir kadını oynayan ünlü bir oyuncu izlemiyorsunuz; doğrudan yalnız bir kadını izliyorsunuz.
Olga karakteri hem büyük bir fırsat hem de büyük bir risk. İçine kapanık, kurallara tutunan birini itici ya da sıkıcı oynamak çok kolay. İşin sırrı ince çatlaklarda: bir bakışta, uzayan bir harekette, o sert yüzün bir saniyeliğine kendine bir gülümseme izni verdiği anda. Bu tutarsa, filmin kalbi yerinde olur.
En büyük bilinmeyen ise dokuz yaşındaki çocuk. Böyle bir film çocuk oyuncu yüzünden çökebilir de ayakta da kalabilir. Eimbcke'nin önceki işlerine bakarak genç oyuncularla çalışmayı, onlardan şekerli değil doğal bir oyun çıkarmayı bildiğine güveniyorum.
Neden gerçekten iyi olabilir?
İyimser olmamın birkaç sebebi var:
- Tür karışımı. Bu konuda komediyle dramın buluşması neredeyse kaçınılmaz. Gizli kiracı fikri zaten durum komedisini içinde taşıyor; sıkı kurallarla yaşayan bir ev sahibinden çocuk saklamak az iş değil.
- Mekân. Devasa bir apartman bloğu harika bir metafor: binlerce insan üst üste yaşıyor ama herkes yapayalnız. İyi bir yönetmen bunu görsel olarak da çok iyi kullanabilir.
- Süre. 102 dakika. Uzatmıyor, üç saatlik bir destan olmaya çalışmıyor. Böylesine samimi bir hikâyeye tam bu kadarı yeter.
- Konunun güncelliği. Yalnızlık artık yan bir motif değil, çağın bir belirtisi. Bu konuyu dürüstçe ve mizahla anlatan bir filme sinemaların gerçekten ihtiyacı var.
Nerede tökezleyebilir?
Sadece övgü dizersem dürüst olmam. Huysuz yetişkinin bir çocuk sayesinde yumuşaması sinema tarihinin en çok aşınmış kalıplarından biri. Yüzlerce kez gördük ve duygu sömürüsüne, gözyaşı için yazılmış müziğe, jenerikten hemen önceki tahmin edilebilir sarılmaya kaymak çok kolay.
Diğer tehlike tam da Eimbcke'nin gücü: yavaşlık. Tempolu bir komedi bekleyen hayal kırıklığına uğrayabilir. Muhtemelen salonun kahkahalarla inlediği bir film değil; sessizce gülümsediğiniz ve ancak eve dönerken sizi etkilediğini fark ettiğiniz türden bir film. Bana tam göre, ama herkese değil.
Bir de önceden cevaplayamayacağım bir soru var: üç karakter arasındaki ilişki ne kadar inandırıcı olacak? Baba yalnızca Olga ile çocuğun ortak sahnelerine bahane olursa, film tek taraflı kalabilir.
Kimlere öneriyoruz?
- Tam sana göre, eğer: Mizahla hüznün yan yana oturduğu, sessiz ve insan ölçeğinde filmleri sevenler için. Latin Amerika auteur sinemasına meraklıysanız kaçırmayın.
- Pas geçsen iyi olur, eğer: Bir komediden aksiyon, gürültülü espriler ya da hızlı tempo bekleyenler için değil. Uzun ve anlamlı sessizlikler onları büyük ihtimalle sıkacaktır.
Beğendiysen bunlara da göz at: Paterson (2016), Roma (2018), Perfect Days (2023), Le Fabuleux Destin d'Amélie Poulain (2001)
Sıkça sorulan sorular
Moscas neyi anlatıyor?
Sıkı kurallarla yaşayan yalnız bir kadın olan Olga'nın bir odasını bir adama kiralamasını ve adamın dokuz yaşındaki oğlunu da gizlice eve taşımasını anlatıyor. Olga çocuğa bağlanmaya başlıyor ve dünyası değişiyor.
Moscas kaç dakika?
Film 102 dakika sürüyor.
Moscas'ı kim yönetti?
Filmin yönetmeni Meksikalı Fernando Eimbcke.
Moscas'ın başrollerinde kimler var?
Başrollerde Enrique Arreola ve Teresita Sánchez yer alıyor.
Bu gizli kiracıya sinemamızın kapısını açalım mı?
Bence evet, hem de ardına kadar. Moscas kâğıt üzerinde tanıdık bir hikâye ama gündelik anlardan her zaman en fazlasını çıkarmış bir yönetmenin elinde. Teresita Sánchez, Olga'nın zırhının altındaki insanı gösterebilir ve film duygu sömürüsünün cazibesine direnebilirse, küçük ama çok akılda kalıcı bir film izleyeceğiz. Salondan girdiğimden biraz daha sıcak bir kalple çıkacağımdan şüphem yok. Beklenen puan: güçlü bir 8.