Ο Μεταφορέας κριτική: Ο Jason Statham, μια BMW και τρεις κανόνες που σπάνε γρήγορα
Ένας φαλακρός Βρετανός διπλώνει προσεκτικά το σακάκι του πριν διαλύσει το μισό λιμάνι. Εκεί καταλαβαίνεις ότι η ταινία ξέρει ακριβώς τι θέλει. Ο Μεταφορέας δεν προσπαθεί να φανεί εξυπνότερος απ' όσο είναι, όμως σε ό,τι αναλαμβάνει δείχνει εκπληκτική αυτοπεποίθηση. Από εδώ ξεκίνησε η πορεία του Jason Statham ως ήρωα δράσης.
Χαζός, στιλάτος, γρήγορος και τρομερά διασκεδαστικός. Ο Statham κινείται ήδη σαν να προετοιμαζόταν όλη του τη ζωή γι' αυτόν τον ρόλο.
Στοιχεία ταινίας
| Original | The Transporter |
|---|---|
| Σκηνοθεσία | 元奎, Louis Leterrier |
| Πρωταγωνιστούν | Jason Statham, 舒淇, François Berléand, Matt Schulze, Ric Young, Doug Rand |
| Είδος | Ταινίες δράσης, Αστυνομικές ταινίες, Θρίλερ |
| Διάρκεια | 92 λεπτά |
| Χώρα | Αμερικανικές ταινίες, Γαλλικές ταινίες |
Κανόνας πρώτος: μην ανοίγεις το δέμα
Ο Frank Martin είναι ένας μοναχικός επαγγελματίας. Μεταφέρει οτιδήποτε, οπουδήποτε, στην ώρα του, και μετά εξαφανίζεται. Δεν κάνει ερωτήσεις, δεν κάνει λάθη και ζει με τους δικούς του κανόνες, από τους οποίους δεν παρεκκλίνει. Αυτό είναι όλο το στήσιμο, και ειλικρινά, για μια τέτοια ταινία αρκεί. Το αυτοκίνητο είναι γρήγορο, οι πελάτες ύποπτοι και ο τύπος ψυχρός σαν παγάκι σε ποτήρι ουίσκι.
Κάποια στιγμή όμως κάνει εξαίρεση. Ανοίγει ένα από τα δέματα που του εμπιστεύτηκαν και μέσα στον σάκο βρίσκει μια πανέμορφη Κινέζα με κολλημένο το στόμα. Με βαριά καρδιά την παραδίδει. Λίγο αργότερα όμως το πολύτιμο αυτοκίνητό του ανατινάζεται, και ο Frank επιστρέφει στον παραλήπτη. Από εκεί και πέρα οι κανόνες δεν μετράνε πια: σώζει το «φορτίο» και, με την επιμονή της κοπέλας, προσπαθεί να μάθει ποιος τους θέλει νεκρούς και γιατί.
Περισσότερα δεν θα αποκαλύψω, ούτε χρειάζεται. Ο Μεταφορέας δεν σου μένει για την πλοκή του, αλλά για τον τρόπο που τη σερβίρει.
Statham: η γέννηση του φαλακρού τζέντλεμαν
Ως τότε ο Jason Statham ήταν γνωστός κυρίως από τις γκανγκστερικές ταινίες του Guy Ritchie, το Lock, Stock and Two Smoking Barrels και το Snatch, ως ο φλύαρος τύπος που μιλάει γρήγορα. Εδώ όμως αποδεικνύεται ότι λειτουργεί και σε εντελώς άλλο ρεπερτόριο. Ο Frank Martin μιλάει λίγο, παρατηρεί πολύ, και όταν κινείται, αυτό έχει σημασία.
Η μεγαλύτερη αρετή του Statham είναι ότι δεν το παρακάνει. Δεν μας κλείνει το μάτι, δεν προσπαθεί να είναι πιο αστείος απ' όσο σηκώνει η κατάσταση. Απλώς σε πείθει ότι αυτός ο άνθρωπος παίρνει τη δουλειά του στα σοβαρά και ότι οι κανόνες του δεν είναι πόζα αλλά τεχνικές επιβίωσης. Επιπλέον, στις μάχες σώμα με σώμα φαίνεται πραγματικά στο στοιχείο του, κάτι καθόλου αμελητέο για έναν ήρωα δράσης.
Η Shu Qi, στον ρόλο της Lai, έχει το δυσκολότερο έργο: να βγάλει τον Frank από τη ρουτίνα του. Η χημεία τους δεν φλέγεται, μάλλον σιγοκαίει, αλλά η ταινία δεν στηρίζεται και πολύ σε αυτήν. Ο François Berléand ως επιθεωρητής Tarconi είναι το μυστικό όπλο της ταινίας: ένας στεγνός, συμπαθής, λίγο κουρασμένος αστυνομικός που κάθε σκηνή του σε ευχαριστεί. Οι Matt Schulze (Wall Street) και Ric Young (Mr. Kwai) εκπροσωπούν την πλευρά των κακών με την απαραίτητη, κάπως άτονη απειλή, όπως ταιριάζει στο είδος.
Χογκονγκέζικη χορογραφία στον γαλλικό ήλιο
Στη σκηνοθεσία βρίσκουμε τον Corey Yuen και τον Louis Leterrier, και αυτό το δίδυμο εξηγεί το παράξενο αλλά πετυχημένο μείγμα της ταινίας. Η σχολή δράσης του Χονγκ Κονγκ του Corey Yuen φαίνεται σε κάθε μάχη: ευρηματικές σκηνές που αξιοποιούν τον χώρο, κάποιες φορές ξεκάθαρα κωμικές, όπου κάθε αντικείμενο του σκηνικού μπορεί να γίνει όπλο. Αν έχεις δει ποτέ κάποιον να γλιστράει σε πάτωμα γεμάτο λάδι και να μοιράζει χτυπήματα ταυτόχρονα, αυτό είναι το σινεμά για το οποίο μιλάμε.
Η γαλλική πλευρά φέρνει την ατμόσφαιρα: ηλιόλουστη ακτή, φιδωτοί δρόμοι, κομψή οδήγηση και μια καθαρά ευρωπαϊκή χαλαρότητα. Η διάρκεια των 92 λεπτών είναι ευλογία: η ταινία δεν τραβάει, δεν φουσκώνει με περιττές παράπλευρες ιστορίες, κλείνει γρήγορα ό,τι μπορεί και περνάει στην επόμενη σκηνή δράσης.
Τι δουλεύει και τι καθόλου
Ας ξεκινήσουμε από τα καλά, γιατί είναι περισσότερα:
- Το πρώτο τέταρτο είναι απλώς εξαιρετικό, γρήγορο, σφιχτό, και παρουσιάζει τέλεια τον κόσμο του Frank.
- Οι μάχες σώμα με σώμα είναι ευρηματικές και διασκεδαστικές, μακράν το δυνατότερο σημείο της ταινίας.
- Το χάρισμα του Statham κουβαλάει στην πλάτη του και τα πιο αδύναμα κομμάτια.
- Ο ρυθμός: μιάμιση ώρα και πραγματικά δεν βαριέσαι.
Ούτε τα αδύναμα σημεία είναι μυστικό. Το σενάριο συχνά είναι απλώς πρόφαση για την επόμενη σκηνή δράσης, τα κίνητρα των κακών είναι ισχνά και το δεύτερο μισό γέρνει όλο και περισσότερο προς την κραυγαλέα, καρτουνίστικη υπερβολή. Η ρομαντική γραμμή είναι υποχρεωτικό πέρασμα, τίποτα παραπάνω. Όποιος ψάχνει λογική θα απογοητευτεί γρήγορα. Όποιος όμως θέλει μια καλή περιπέτεια για Σάββατο βράδυ, με μπίρα και πατατάκια, θα πάρει ακριβώς αυτό.
Τι αξίζει αυτή η ταινία σήμερα, τόσα χρόνια μετά;
Είναι παράξενο να ξαναβλέπεις τον Μεταφορέα τώρα, που το όνομα του Statham έχει γίνει σχεδόν είδος από μόνο του. Οι ταινίες δράσης έγιναν από τότε πολύ σκληρότερες, σκοτεινότερες και μεγαλύτερες, και σε σύγκριση με αυτές η ταινία του 2002 μοιάζει σχεδόν αναζωογονητικά ανάλαφρη. Έχει κάτι από την αφελή κομψότητα των ευρωπαϊκών περιπετειών του τέλους της δεκαετίας του '90 και λίγη από την παιχνιδιάρικη διάθεση του σινεμά του Χονγκ Κονγκ.
Δεν είναι τέλειος, σε σημεία είναι ξεκάθαρα αφελής, αλλά έχει στιλ και ξέρει πού βρίσκεται η δύναμή του. Και το σημαντικότερο: εδώ διαμορφώθηκε η φιγούρα του Statham που θα βλέπαμε αργότερα ξανά και ξανά. Αν σε ενδιαφέρει από πού ξεκίνησε αυτή η καριέρα, αυτό είναι το υποχρεωτικό σημείο εκκίνησης.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγαπούν τις γρήγορες, θεαματικές και όχι περίπλοκες ταινίες δράσης, και για τους φαν του Statham που θέλουν να δουν πού ξεκίνησαν όλα.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Όσοι περιμένουν σύνθετη ιστορία, βαθιούς χαρακτήρες ή πειστική λογική θα εκνευριστούν στο δεύτερο μισό.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Ronin (1998), Taken (2008), Drive (2011), Lock, Stock and Two Smoking Barrels (1998)
Συχνές ερωτήσεις
Τι πραγματεύεται ο Μεταφορέας;
Ο Frank Martin είναι επαγγελματίας μεταφορέας που ποτέ δεν κάνει ερωτήσεις και ποτέ δεν ανοίγει τα δέματα. Μια φορά όμως το κάνει και βρίσκει μέσα μια δεμένη Κινέζα. Αφού του ανατινάζουν το αυτοκίνητο, σώζει την κοπέλα και προσπαθεί να μάθει ποιος θέλει να τους σκοτώσει.
Πότε κυκλοφόρησε ο Μεταφορέας;
Η ταινία κυκλοφόρησε το 2002.
Πόση είναι η διάρκεια του Μεταφορέα;
Η διάρκεια της ταινίας είναι 92 λεπτά.
Ποιος παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στον Μεταφορέα;
Τον Frank Martin υποδύεται ο Jason Statham, ενώ στην ταινία εμφανίζονται επίσης η Shu Qi (Lai), ο François Berléand (Tarconi) και ο Matt Schulze (Wall Street).
Ποιος σκηνοθέτησε τον Μεταφορέα;
Την ταινία σκηνοθέτησαν οι Corey Yuen και Louis Leterrier, σε αμερικανογαλλική συμπαραγωγή.
Αξίζει να ξανακαθίσεις στη θέση του συνοδηγού δίπλα στον Frank Martin;
Ναι, αρκεί να ξέρεις τι θα δεις. Ο Μεταφορέας δεν είναι μεγάλη ταινία, είναι όμως καλή διασκέδαση: γρήγορος, στιλάτος, κάποιες φορές γελοία υπερβολικός, με έναν πρωταγωνιστή που τον χαίρεσαι να τον βλέπεις. Για την ιστορία δεν αξίζει να πεις πολλά, για τις μάχες και την ψυχρή επαγγελματικότητα του Statham όμως αξίζει. Για ένα χαλαρό βράδυ με ποπκόρν λειτουργεί άνετα και σήμερα, και ως κινηματογραφική περιέργεια δεν πάει πίσω: εδώ έβαλε ταχύτητα μια ολόκληρη καριέρα στη δράση.