George Michael: The Faith Tour, κριτική πριν την προβολή: Παρίσι 1988 και μια φωνή που ακόμα σε ανατριχιάζει
Υπάρχουν σταρ της ποπ που δεν χρειάζονται συστάσεις, και υπάρχουν συναυλίες που κανείς δεν έχει δει όπως πρέπει μέχρι σήμερα. Το George Michael: The Faith Tour φέρνει τα δύο μαζί: τη συναυλία του 1988 στο Bercy του Παρισιού, από φιλμ 35 mm που βγήκε πρόσφατα στο φως, αποκατεστημένο και με νέα μίξη ήχου. Εγώ έχω ήδη κρατήσει το βράδυ μου ελεύθερο.
Στα χαρτιά έχει ό,τι χρειάζεται για να γίνει η πιο όμορφη νοσταλγική προβολή της χρονιάς. Αν η αποκατάσταση κρατήσει όσα υπόσχεται, για τους θαυμαστές θα είναι υποχρεωτική.
Στοιχεία ταινίας
| Σκηνοθεσία | David Austin, Andrew Morahan |
|---|---|
| Είδος | Ταινίες συναυλιών |
| Χώρα | Αγγλικές ταινίες |
Τι είναι; Μια συναυλία και μια στιγμή που δεν ξαναγυρίζει
Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά, γιατί σε μια ταινία συναυλίας δεν υπάρχει τίποτα να σου χαλάσω, εκτός ίσως από τη λίστα των τραγουδιών. Η ταινία μάς φέρνει τη θρυλική εμφάνιση του George Michael το 1988 στη σκηνή του Palais Omnisports de Paris-Bercy, στην καρδιά της περιοδείας Faith που έσπασε το ένα ρεκόρ μετά το άλλο. Το υλικό συναρμολογήθηκε από φιλμ 35 mm που ανακαλύφθηκε πρόσφατα και, σύμφωνα με την ανακοίνωση, περιλαμβάνει εικόνα και ήχο που δεν έχουμε ξαναδεί.
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: δεν πρόκειται για μια πολυπαιγμένη, ξεθωριασμένη κασέτα VHS σε καινούργιο περιτύλιγμα, αλλά για υλικό γυρισμένο σε φιλμ, επαγγελματικά αποκατεστημένο και με νέα μίξη. Όποιος έχει δει παλιά συναυλία φρεσκαρισμένη σε μεγάλη οθόνη ξέρει ότι η εμπειρία μπορεί να μην έχει καμία σχέση με τα θολά βίντεο του YouTube. Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: μια καθοριστική πολιτισμική στιγμή να γίνει θέαμα για το σινεμά.
Το πρελούδιο: η κάμερα της Mary McCartney στο παρασκήνιο
Αυτό που με ενδιαφέρει σχεδόν όσο η ίδια η συναυλία: την ταινία την προλογίζει μια μικρού μήκους της Mary McCartney. Κι εδώ βλέπουμε υλικό ήχου και εικόνας που ανακαλύφθηκε πρόσφατα, από την περίοδο 1986 έως 1988, δηλαδή τα δύο χρόνια που ο George έγραψε το Faith και μετά το πήρε σε περιοδεία.
Έξυπνη κίνηση. Μια συναυλία από μόνη της είναι κορύφωση, όμως κάθε κορύφωση θέλει και μια διαδρομή, και αυτός ο πρόλογος υπόσχεται ακριβώς αυτό: μια ματιά στο πώς διαμορφώθηκαν ο δίσκος και ο καλλιτέχνης. Η ανακοίνωση το αποκαλεί «χρονοκάψουλα», μια προσωπική και άμεση ματιά στη διάθεση του George σε ένα κρίσιμο σημείο καμπής της ζωής του. Το πόσο προσωπικό θα είναι στην πράξη, ή αν θα μείνει ένα όμορφο αλλά απόμακρο αρχειακό μοντάζ, θα το δούμε στην αίθουσα. Η πρόθεση πάντως είναι συμπαθής: δεν θέλουν να δείξουν μόνο τον σταρ, αλλά και τον άνθρωπο πίσω του.
Ο George Michael στην κορυφή: γιατί ακριβώς αυτή η εποχή;
Ο George Michael ήταν από τους πιο επιδραστικούς ποπ σταρ της γενιάς του, και αυτό δεν χρειάζεται να το εξηγήσει κανείς σε όποιον τον έχει ακούσει να τραγουδά, ζωντανά ή σε δίσκο. Η φωνή του τρεφόταν από τη μαύρη soul, ήταν τεχνικά τρομακτικά ακριβής και ταυτόχρονα βαθιά συναισθηματική, ενώ το συνθετικό του ταλέντο σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή.
Η εποχή του Faith είναι επιπλέον ένα ξεχωριστό σημείο καμπής: είναι η στιγμή που ο George μετά τους Wham! αποδεικνύει την αξία του ως σόλο καλλιτέχνης και, κατά την ανακοίνωση της ταινίας, βρίσκεται στο απόγειο της δημιουργικότητάς του. Δερμάτινο μπουφάν, γυαλιά ηλίου, εκείνη η κίνηση των γοφών, και πίσω απ' όλα μια φωνή που δεν γινόταν να τη μιμηθείς. Για μένα είναι από τις πιο συναρπαστικές περιόδους της ποπ, γιατί μιλά ταυτόχρονα για αυτοπεποίθηση και για κάποιον που εκείνη ακριβώς τη στιγμή αποφασίζει ποιος θέλει να γίνει. Αν η ταινία μεταφέρει αυτή τη διπλή όψη, έχει κερδίσει.
Οι σκηνοθέτες και η αποκατάσταση: εδώ κρίνονται όλα
Τη σκηνοθεσία υπογράφουν οι David Austin και Andrew Morahan. Σε μια αρχειακή ταινία συναυλίας η σκηνοθεσία λειτουργεί αλλιώς απ' ό,τι σε μια ταινία μυθοπλασίας: εδώ μετράνε η επιλογή, το μοντάζ, ο ρυθμός και κυρίως η τεχνική δουλειά. Ένας κακομιξαρισμένος ήχος ή μια υπερβολικά γυαλισμένη, «πλαστική» εικόνα μπορεί να καταστρέψει έναν θρύλο, ενώ μια πετυχημένη αποκατάσταση σε στέλνει πίσω στο 1988 σαν να στέκεσαι στην αρένα του Bercy.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η ταινία έχει αποκατασταθεί και ξαναμιξαριστεί με επαγγελματισμό. Ακούγεται ελπιδοφόρο, αλλά προς το παρόν το κρατάω με επιφύλαξη. Στη νέα μίξη υπάρχει πάντα ο πειρασμός ενός υπερβολικά καθαρού ήχου που χαϊδεύει τα σημερινά αυτιά, με κίνδυνο να χαθεί ο ωμός, ζωντανός παλμός της συναυλίας. Ελπίζω να έχουν μείνει ο θόρυβος του κοινού, η ακουστική του χώρου, τα μικρά λάθη, γιατί αυτά κάνουν μια συναυλία να είναι συναυλία και όχι ένας δίσκος στούντιο με εικόνες.
Πού μπορεί να σκοντάψει;
Θα είμαι ειλικρινής: μια ταινία συναυλίας δεν έχει κλασική ιστορία, και όποιος περιμένει δραματουργική καμπύλη ή μεγάλες αποκαλύψεις ντοκιμαντέρ μπορεί να απογοητευτεί. Γι' αυτό και έβαλα πιο συγκρατημένο βαθμό στην κατηγορία Ιστορία. Ο πρόλογος της Mary McCartney μπορεί να δώσει πλαίσιο, αλλά η ραχοκοκαλιά της ταινίας θα είναι η ίδια η συναυλία.
Ο δεύτερος κίνδυνος είναι η διάρκεια και ο ρυθμός: μια ολόκληρη συναυλία στη μεγάλη οθόνη μπορεί να κουράσει όποιον δεν είναι θαυμαστής. Και τρίτον, η παγίδα της νοσταλγίας: τέτοιες ταινίες συχνά αντιμετωπίζουν τον ήρωά τους με τόσο σεβασμό που τον μετατρέπουν σε άγαλμα. Ο George Michael ήταν μια πολύ πιο ζωντανή, πιο αυθάδης φιγούρα. Ελπίζω να μην το ξέχασαν στο μοντάζ.
Αυτό θέλει σινεμά, όχι τηλεόραση
Γιατί να πληρώσω εισιτήριο, όταν μπορώ να ακούσω τον δίσκο στο σπίτι; Επειδή η συναυλία είναι συλλογική εμπειρία. Όταν μια ολόκληρη αίθουσα ακούει μαζί αυτή τη φωνή να ξαναγεννιέται στη μεγάλη οθόνη, υπάρχει κάτι που τα ακουστικά δεν θα σου δώσουν ποτέ. Αυτή είναι η δύναμη τέτοιων προβολών: για λίγο σου επιστρέφουν την αίσθηση του σταδίου.
Η περιοδεία Faith έσπασε ρεκόρ και το Παρίσι ήταν πάντα μια ξεχωριστή σκηνή. Αν το υλικό δείχνει όπως περιμένω από φιλμ 35 mm, τότε αυτή μπορεί να είναι η ταινία που θα θυμόμαστε χρόνια μετά λέγοντας: ήμουν εκεί όταν τον ξαναείδα.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για τους θαυμαστές του George Michael, για όσους λατρεύουν την ποπ των 80s και για όποιον αγαπά τις συναυλίες σε μεγάλη οθόνη με καλό ήχο.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Αν δεν σε ενδιαφέρει η μουσική ή ψάχνεις ένα κλασικό ντοκιμαντέρ με ανατροπές, μάλλον θα το βρεις υπερβολικά απλό και επικεντρωμένο στη συναυλία.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Bohemian Rhapsody (2018), Stop Making Sense (1984), Rocketman (2019), Amy (2015)
Συχνές ερωτήσεις
Τι δείχνει το George Michael: The Faith Tour;
Τη συναυλία του George Michael στο Bercy του Παρισιού το 1988, από πρόσφατα ανακαλυμμένο και αποκατεστημένο φιλμ 35 mm, με εικόνα και ήχο που δεν έχουμε ξαναδεί.
Ποιοι σκηνοθέτησαν την ταινία;
Οι σκηνοθέτες της ταινίας είναι οι David Austin και Andrew Morahan.
Ποια είναι η μικρού μήκους ταινία που προηγείται της συναυλίας;
Μια μικρού μήκους της Mary McCartney με πρόσφατα ανακαλυμμένο υλικό ήχου και εικόνας από το 1986 έως το 1988, την περίοδο που ο George Michael έγραψε το Faith και το πήρε σε περιοδεία.
Αξίζει να ξαναταξιδέψουμε στο Παρίσι με τον George;
Πιστεύω πως ναι, και με το παραπάνω. Σε μια ταινία συναυλίας το κρίσιμο ερώτημα είναι πάντα αν η φωνή ζει ακόμα στην οθόνη, και στην περίπτωση του George Michael η φωνή ήταν τα πάντα. Αποκατεστημένο φιλμ 35 mm, υλικό που δεν έχουμε ξαναδεί, ένας προσωπικός πρόλογος από τη Mary McCartney: το πακέτο είναι πιο ελπιδοφόρο από τα περισσότερα νοσταλγικά εγχειρήματα. Αν η τεχνική δουλειά πετύχει, για τους θαυμαστές δεν θα είναι απλώς μια ταινία αλλά μια βραδιά που θα θυμούνται για χρόνια. Εγώ θα είμαι εκεί, και δεν θα με πείραζε καθόλου αν κάποιος στην αίθουσα άρχιζε να τραγουδάει.