Compostelle incelemesi: iki bin kilometrelik öfke, suçluluk ve tozlu botlar
Bazı filmler için bir sırt çantası, uçsuz bucaksız bir patika ve birbirine hiç tahammül edemeyen iki insan yeterlidir. Yann Samuell'in hac draması tam olarak bu tarife dayanıyor ve Alexandra Lamy sayesinde güzel fotoğraflanmış bir doğa yürüyüşü rehberinden çok daha fazlasına dönüşüyor. Compostelle yeni bir şey icat etmiyor, ama yaptığı her şeyi yürekten yapıyor.
Sessiz, dokunaklı ve yer yer tahmin edilebilir bir yol draması. Onu hedefe ulaştıran şey iki başrol arasındaki sürtüşme ve Alexandra Lamy'nin incelikli oyunculuğu.
Film bilgileri
| Yönetmen | Yann Samuell |
|---|---|
| Oyuncular | Alexandra Lamy, Julien Le Berre, Maëlle Vidou |
| Tür | Dram filmleri |
| Süre | 113 dk |
| Ülke | Fransız filmleri, Belçika filmleri |
Konusu ne? Bir kadın, bir genç ve çok uzun bir yürüyüş
Kurgu basit ve işe yaramasının sebebi de tam olarak bu. Bir yanda kendi hatalarıyla barışmaya çalışan bir kadın, öbür yanda öfkesini dizginleyemeyen bir genç var. İkisi de hayatlarının artık böyle devam edemeyeceği noktaya gelmiş. Çözüm terapi değil, taşınmak değil, mutfak masasında yapılan uzun bir konuşma da değil. Çözüm ayakları: Fransa'dan yola çıkıp Santiago de Compostela'ya uzanan hac yolu El Camino'nun iki bin kilometrelik versiyonuna koyuluyorlar.
İki bin kilometre. Bu rakamın bir an zihinde oturmasına izin vermek lazım. Bu bir hafta sonu gezisi değil; haftalarca süren, her gün kendini tekrarlayan bir yürüyüş. Su toplamış ayaklar, berbat konaklama yerleri ve kimsenin tek kelime etmediği saatler. Film boyunca yol, yüzleşmenin ve iyileşmenin ortak alanına dönüşüyor. Filmin en güzel anları da tam olarak bu sessiz, söze dökülmeyen dakikalar: iki yabancının aslında aynı yükü taşıdığını, sadece farklı biçimlerde taşıdığını yavaş yavaş fark ettiği anlar.
Ayrıntılara bilerek girmiyorum. Bu filmin en büyük keyfi, bu iki insanı neyin harekete geçirdiğinin adım adım ortaya çıkması.
Alexandra Lamy, filmin sessiz motoru
Alexandra Lamy'nin Fransız seyircisine kendini tanıtmasına çoktan gerek kalmadı ve burada ağır duygusal yük taşıyan rollerin neden tekrar tekrar ona emanet edildiğini gösteriyor. Suçluluk duygusunu abartmıyor, her iki sahnede bir ağlamıyor. Yorgunluk onda omuzlarda, yavaşlayan adımlarda, yarım bırakılmış bir cümlede beliriyor. Gözden kaçırması kolay ama bütün filmi sırtında taşıyan türden bir oyunculuk bu.
Yanında Julien Le Berre ve Maëlle Vidou da kendilerine alan buluyor; genç oyuncuların enerjisi Lamy'nin ölçülü tavrını iyi dengeliyor. Ergen öfkesinin canlandırılması en hassas nokta: kapı çarpan, klişe bir hırçınlığa kaymak çok kolay. Film bu tuzaktan çoğunlukla kaçıyor, yine de öfkenin gerçek bir duygudan çok senaryonun bir aracı gibi durduğu bir iki sahne yok değil.
En güçlü anlar, iki kuşağın birbirine çarptığı ve sonra birden söylenecek bir şey kalmadığı, sadece yürümeye devam etmek gerektiği anlar.
Yann Samuell ve duyguların ağır ateşte pişirilmesi
Yann Samuell'in adı birçok kişiye Jeux d'enfants sayesinde tanıdık gelecektir. O filmi izleyenler, yönetmenin büyük, renkli, neredeyse masalsı duyguları sevdiğini hatırlar. Compostelle buna kıyasla şaşırtıcı derecede ayakları yere basan bir film, hem de kelimenin tam anlamıyla: kamera çoğu zaman ayakların hizasında, tozlu patikada, sonsuza uzanan manzarada kalıyor.
Samuell burada kendini frenliyor ve bu çoğunlukla filme iyi geliyor. Acele etmiyor, işin bir kısmını manzaranın yapmasına izin veriyor. Yine de 113 dakikalık süre hissediliyor: orta bölümde yolun monotonluğunun biraz seyirciye de bulaştığı bir an var. Bunun bilinçli olduğu söylenebilir elbette, çünkü hac yolu da böyle bir şey. Ama sinema koltuğunda oturan biri için bu iki ucu keskin bir kılıç.
Çok iyi tutturulan bir şey varsa o da yönetmenin vaaz vermemesi. Santiago yolunun manevi arka planı orada duruyor ama film kimseyi bir yere ikna etmeye çalışmıyor. Buradaki iyileşme göksel değil, insani bir mesele.
İşleyenler ve tökezleyenler
Filmi neden gönül rahatlığıyla önerdiğimi ve neden favorilerim arasına girmediğini kısaca toparladım.
- İşleyen: iki başrol arasındaki dinamik. Düşmanlıktan bambaşka bir şeye yavaş ve inandırıcı biçimde dönüşüyor.
- İşleyen: görsellik. Fransa ve İspanya manzaraları muhteşem ama kartpostal gibi değil; film mesafeyi, yorgunluğu, sıcağı hissettiriyor.
- İşleyen: ölçülülük. Abartılmış bir melodram yok, büyük duygusal anlar hak edilmiş gibi duruyor.
- Tökezleyen: türün kalıpları. Daha önce bir yol draması izlemiş olan herkes hikâyenin duygusal yayının nereye gittiğini aşağı yukarı tahmin edecektir.
- Tökezleyen: filmin ortasında tempo düşüyor ve bazı yan hikâyeler gerçek bir durak olmaktan çok bir sapak gibi kalıyor.
Bunların hiçbiri ölümcül değil ama Compostelle'in güvenli bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Risk almıyor; bu yüzden büyük bir çöküş de yaşamıyor ama sizi göklere de çıkarmıyor.
Bir tür olarak hac filmi: neden tekrar tekrar seviyoruz?
Sinemanın karakterlerini alıp basitçe yola çıkarmasında karşı konulmaz bir şey var. Yol draması sinemanın en eski biçimlerinden biri, hac yolculuğu da bunun en saf hali: burada varış noktası yalnızca coğrafi değil. Emilio Estevez'in Martin Sheen'li The Way filmini ya da Reese Witherspoon'u Yaban'da izleyenler ne demek istediğimi çok iyi bilir.
Compostelle bu geleneğe yerleşiyor ve bir Fransız Belçika ortak yapımı olarak, Hollywood versiyonlarından daha az gürültülü o tipik Avrupa duyarlılığını getiriyor. Burada dağın tepesinde müzikle süslenmiş büyük bir aydınlanma yok. Onun yerine küçük anlar var: birlikte yenen bir akşam yemeği, ağızdan kaçan bir cümle, birinin ilk kez ötekini beklediği bir sabah.
Bu karanlık, boğucu bir dram değil; bir gencin ebeveyniyle birlikte rahatça izleyebileceği bir film. Hatta belki en iyisi de böyle izlemek.
Kimlere öneriyoruz?
- Tam sana göre, eğer: Sessiz, karakter odaklı Avrupa dramalarını sevenlere, Camino'ya çıkmayı bir kez olsun düşünmüş olanlara ya da bir gençle birlikte anlamlı bir şey izlemek isteyenlere.
- Pas geçsen iyi olur, eğer: Hareketli bir olay örgüsü, sürpriz dönüşler ya da büyük dramatik patlamalar bekleyenler için 113 dakika upuzun bir yürüyüş gibi gelecektir.
Beğendiysen bunlara da göz at: The Way (2010), Yaban (2014), Küçük Gün Işığım (2006), Vonatok a semmibe (2014)
Sıkça sorulan sorular
Compostelle'in konusu nedir?
Hatalarıyla barışmaya çalışan bir kadın ve öfkesini dizginleyemeyen bir genç, Fransa'dan Santiago de Compostela'ya uzanan hac yolunun iki bin kilometrelik versiyonuna birlikte çıkar. Yol, ikisi için yüzleşmenin ve iyileşmenin ortak alanına dönüşür.
Compostelle kaç dakika?
Filmin süresi 113 dakika.
Compostelle aileyle izlenebilir mi?
Karanlık ve boğucu bir dram değil; özellikle bir genç ile ebeveyninin birlikte izlemesi için oldukça uygun bir film.
Compostelle'i kim yönetti, başrollerde kimler var?
Filmi Yann Samuell yönetti; başrollerde Alexandra Lamy, Julien Le Berre ve Maëlle Vidou yer alıyor.
Film hangi ülkelerin yapımı?
Compostelle bir Fransa ve Belçika ortak yapımı.
Botları giyip onlarla yola çıkmaya değer mi?
Evet, neyle karşılaşacağınızı biliyorsanız. Compostelle haftalarca tartışacağınız bir film değil, ama salondan sessizce çıktığınız ve belki de çoktan aramanız gereken birini aradığınız türden bir film. Alexandra Lamy'nin oyunculuğu ve manzaranın gücü daha tahmin edilebilir bölümleri de sırtında taşıyor, Yann Samuell ise akıllıca davranıp hikâyenin kaldırabileceğinden fazlasını söylemeye çalışmıyor.
Kusursuz değil, bazen karakterleri gibi yoruluyor. Ama sonunda varıyor ve bir hac filminde belki de en önemli olan bu. Yağmurlu bir sonbahar akşamı için, hele de bir gençle baş başa izlenecekse, gerçekten iyi bir seçim.