The Social Reckoning κριτική πριν την πρεμιέρα: ο Aaron Sorkin επιστρέφει στο Facebook και αυτή τη φορά δεν χαρίζεται
Ο Aaron Sorkin μάς έχει ήδη πει πώς γεννήθηκε το Facebook. Τώρα έρχεται να μας πει τι κάνει σε όλους εμάς. Στα χαρτιά, το The Social Reckoning είναι μία από τις πιο ενδιαφέρουσες ταινίες για ενήλικες της χρονιάς, και αν η μηχανή του Sorkin πάρει μπρος, πολλοί θα βγουν από την αίθουσα κοιτάζοντας το κινητό τους με αμηχανία.
Διάλογοι Sorkin, πρωταγωνίστρια βραβευμένη με Όσκαρ και ένα πραγματικό σκάνδαλο: σπάνια ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντερίστικο φιλμ ξεκινά με τόσο καλά υλικά. Μένει μόνο να αντέξει την ίδια του τη μεγαλοστομία.
Στοιχεία ταινίας
| Σκηνοθεσία | Aaron Sorkin |
|---|---|
| Πρωταγωνιστούν | Wunmi Mosaku, Jeremy Allen White, Mikey Madison, Patrick Fischler, Betty Gilpin, Billy Magnussen |
| Είδος | Δραματοποιημένα ντοκιμαντέρ |
| Χώρα | Αμερικανικές ταινίες |
Τι πραγματεύεται; Μια μηχανικός, ένας δημοσιογράφος και ένα μυστικό
Το σχήμα είναι κλασικό, και ακριβώς γι' αυτό μπορεί να λειτουργήσει. Η Frances, την οποία υποδύεται η Mikey Madison, είναι νεαρή μηχανικός στο Facebook. Μέσα στην εταιρεία πέφτει πάνω σε κάτι για το οποίο νιώθει ότι δεν έχει δικαίωμα να σωπάσει. Απευθύνεται σε έναν δημοσιογράφο της Wall Street Journal, τον οποίο παίζει ο Jeremy Allen White, και από εκεί και πέρα οι δυο τους μπαίνουν σε έναν δρόμο όλο και πιο επικίνδυνο.
Σύμφωνα με την επίσημη περίληψη, η Frances είναι διατεθειμένη να κλέψει, να κατασκοπεύσει και να πει ψέματα για το καλό του σκοπού. Για μένα αυτή η φράση είναι η πιο ενδιαφέρουσα υπόσχεση της ταινίας. Δεν μας δίνεται μια αγία μάρτυρας, αλλά κάποια που παραβιάζει κι η ίδια τους κανόνες ενώ προσπαθεί να ξεσκεπάσει ένα σύστημα που κάνει το ίδιο. Το αποτέλεσμα είναι ένα συγκλονιστικό άρθρο που προκαλεί τεράστιο σκάνδαλο γύρω από τα καλύτερα φυλαγμένα μυστικά του κοινωνικού δικτύου. Η ταινία βασίζεται σε αληθινά γεγονότα, άρα η κατάληξη είναι λίγο πολύ γνωστή. Η ένταση πρέπει να γεννηθεί από το πώς φτάνουν εκεί.
Και το σλόγκαν πετυχαίνει το στόχο του: «Δεν το χρησιμοποιούμε μόνο εμείς, μας χρησιμοποιεί κι εκείνο.» Μυρίζει λίγο αφίσα, αλλά χτυπά ακριβώς εκεί που πρέπει.
Sorkin, ο άνθρωπος του λόγου
Το όνομα Aaron Sorkin είναι από μόνο του είδος. Αυτός έγραψε το σενάριο του The Social Network, που σκηνοθέτησε ο David Fincher και που παραμένει μία από τις καλύτερες ταινίες για το πώς μια ιδέα φοιτητικής εστίας γίνεται παγκόσμια δύναμη. Ως σκηνοθέτης έχει υπογράψει τα Molly's Game, The Trial of the Chicago 7 και Being the Ricardos.
Τι να περιμένουμε; Γρήγορους, πνευματώδεις διαλόγους όπου ο ένας υπερθεματίζει τον άλλον, ανθρώπους που λένε πάντα την πιο έξυπνη ατάκα την πιο σωστή στιγμή, και μια σταθερή ηθική πυξίδα. Σε μια ιστορία με δημοσιογράφους και πληροφοριοδότες αυτό μπορεί να αποδειχθεί χρυσάφι: οι καβγάδες στη σύνταξη, τα παζάρια με τους δικηγόρους, τα διλήμματα για την προστασία των πηγών είναι το φυσικό του έδαφος.
Ο κίνδυνος όμως είναι ο ίδιος όπως πάντα. Ως σκηνοθέτης ο Sorkin τείνει να γυρίζει σκηνές που μοιάζουν με κινηματογραφημένο θέατρο, και ό,τι στα χέρια του Fincher ήταν ψυχρή, ακριβής ένταση, σε εκείνον γλιστράει κάποιες φορές προς το τηλεοπτικό μελόδραμα. Αν το The Social Reckoning έχει αδύναμο σημείο, μάλλον θα είναι αυτό: το κείμενο θα είναι εξαιρετικό, το ερώτημα είναι αν θα έχει κάτι να πει και η εικόνα.
Ένα καστ που κόβει την ανάσα
Ειλικρινά: βλέποντας αυτά τα ονόματα, ανακάθισα στην καρέκλα μου. Η Mikey Madison, μετά το Anora, είναι μία από τις πιο συναρπαστικές νέες ηθοποιούς, και ο ρόλος μιας πληροφοριοδότριας που παλεύει με τον εαυτό της και κινείται σε ηθικά γκρίζες ζώνες είναι ακριβώς η πρόκληση που της ταιριάζει. Στο Anora είχε μια ωμή ενέργεια, εδώ μάλλον θα χρειαστεί μια πιο σιωπηλή, νευρική ένταση. Ανυπομονώ να δω τι θα κάνει.
Ο Jeremy Allen White από το The Bear και μετά είναι ο αδιαμφισβήτητος βασιλιάς των αγχωμένων, υπερφορτωμένων χαρακτήρων, και ένας ερευνητής δημοσιογράφος που ζογκλάρει με προθεσμίες, πηγές και νομικές απειλές δεν απέχει πολύ από αυτό. Αν υπάρξει χημεία ανάμεσά τους, η μισή δουλειά έχει γίνει.
Και μετά έρχονται οι δεύτεροι ρόλοι: ο Jeremy Strong, που στο Succession έδειξε πόσο του πάει ο άνθρωπος που σπαρταράει δίπλα στην εξουσία, η Wunmi Mosaku, η Betty Gilpin, ο Billy Magnussen και ο Patrick Fischler. Ποιον ακριβώς υποδύεται ο καθένας δεν είναι γνωστό πριν την κυκλοφορία, αλλά πρόκειται για ομάδα ηθοποιών χαρακτήρα που κάνουν αξέχαστη ακόμη και μια σκηνή τριών λεπτών. Και τα σενάρια του Sorkin αγαπούν να χαρίζουν τις καλύτερες ατάκες και στους δεύτερους ρόλους.
Γιατί τώρα, και γιατί πονάει τόσο;
Το The Social Reckoning αγγίζει ένα θέμα στο οποίο είμαστε όλοι μέσα, είτε το θέλουμε είτε όχι. Δεν μιλάμε για ένα μακρινό πολιτικό σκάνδαλο ή για την κατάρρευση μιας τράπεζας, αλλά για την εφαρμογή που ανοίγουμε πρώτη το πρωί και τελευταία το βράδυ. Η δύναμη της ταινίας μπορεί να βρίσκεται ακριβώς εδώ: ο θεατής δεν παρακολουθεί απ' έξω, γιατί το σύστημα που ξεσκεπάζεται διαμορφώνει και τη δική του ροή ειδήσεων.
Μια φράση της περίληψης μου έμεινε ιδιαίτερα: «Αν έχει καν σκοπό.» Είναι πολύ πιο τρομακτικό ερώτημα από έναν κακό διευθύνοντα σύμβουλο στο παρασκήνιο. Αν η ταινία δεν θέλει να μας δείξει έναν κακό, αλλά ένα σύστημα που δεν υπακούει πραγματικά σε κανέναν, τότε δεν θα πάρουμε ένα απλό θρίλερ αποκαλύψεων αλλά μια ανησυχητική τοιχογραφία της εποχής.
Από άποψη είδους ακολουθεί τα χνάρια του Spotlight και του Όλοι οι άνθρωποι του προέδρου, ταινιών όπου ένα τηλεφώνημα, ένα διαρρεύσαν έγγραφο και μια απόφαση της σύνταξης είναι εξίσου συναρπαστικά με μια καταδίωξη. Όποιος αγαπά αυτό το θρίλερ που σφίγγει σιγά σιγά και χτίζεται με λέξεις, ίσως βρει εδώ την ταινία του φθινοπώρου.
Πού μπορεί να σκοντάψει;
Βλέπω τρεις κινδύνους. Κανέναν δεν τον θεωρώ μοιραίο, αλλά και οι τρεις είναι υπαρκτοί:
- Η παγίδα του κηρύγματος. Ο Sorkin λατρεύει να βάζει τους ήρωές του να εκφωνούν το μήνυμα της ταινίας σε μονολόγους. Με ένα θέμα τόσο επίκαιρο, το πράγμα εύκολα γίνεται μάθημα.
- Η εικόνα. Σε μια ιστορία στημένη γύρω από λάπτοπ, γραφεία και αίθουσες συσκέψεων είναι δύσκολο να δείξεις κάτι οπτικά συναρπαστικό. Εδώ ο Sorkin ως σκηνοθέτης πρέπει να είναι καλύτερος από ποτέ.
- Η γνωστή κατάληξη. Πρόκειται για αληθινή υπόθεση, η δημοσίευση του μεγάλου άρθρου δεν είναι μυστικό. Η ένταση λοιπόν δεν θα προέλθει από το «πώς θα τελειώσει», αλλά από το «τι θα τους κοστίσει».
Αν η ταινία πάρει στα σοβαρά την ηθική αμφισημία της Frances και δεν τη λειάνει σε ηρωική ιστορία, αυτοί οι κίνδυνοι μπορεί και να εξαφανιστούν. Αν όμως όλοι γίνουν ιππότες με λαμπερή πανοπλία, θα πάρουμε μια καλογραμμένη αλλά ξεχασμένη τηλεταινία με προϋπολογισμό σινεμά.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγάπησαν το The Social Network, το Spotlight ή οποιαδήποτε ταινία με ερευνητές δημοσιογράφους, και θέλουν να μάθουν τι συμβαίνει πίσω από τις αγαπημένες τους εφαρμογές. Όσοι θαυμάζουν τη Mikey Madison και τον Jeremy Allen White, ας κλείσουν εισιτήριο χωρίς δεύτερη σκέψη.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Όποιος ψάχνει δράση, θέαμα ή ανάλαφρη διασκέδαση θα το βρει υπερβολικά φλύαρο και υπερβολικά σοβαρό. Και όποιος έχει αλλεργία στους γρήγορους, κάπως αυτάρεσκους διαλόγους του Sorkin, ας μην επιλέξει αυτή την ταινία για να συμφιλιωθεί μαζί του.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: The Social Network (2010), Spotlight (2015), Όλοι οι άνθρωποι του προέδρου (1976), The Insider (1999), The Post (2017)
Συχνές ερωτήσεις
Τι πραγματεύεται το The Social Reckoning;
Η Frances, νεαρή μηχανικός στο Facebook, αποκτά πληροφορίες που δεν θέλει να κρατήσει κρυφές και απευθύνεται σε δημοσιογράφο της Wall Street Journal. Μαζί διανύουν έναν επικίνδυνο δρόμο που καταλήγει σε ένα άρθρο για τα μυστικά του κοινωνικού δικτύου, το οποίο προκαλεί τεράστιο σκάνδαλο.
Βασίζεται η ταινία σε αληθινή ιστορία;
Ναι, η ταινία δραματοποιεί μια πραγματική υπόθεση, με ύφος δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ.
Ποιος σκηνοθετεί το The Social Reckoning;
Η ταινία είναι σκηνοθεσία του Aaron Sorkin, που είχε γράψει παλαιότερα και το σενάριο του The Social Network.
Ποιοι πρωταγωνιστούν στο The Social Reckoning;
Πρωταγωνιστούν η Mikey Madison και ο Jeremy Allen White, ενώ στο καστ συμμετέχουν επίσης οι Wunmi Mosaku, Patrick Fischler, Betty Gilpin, Billy Magnussen και Jeremy Strong.
Από ποια χώρα είναι η ταινία;
Πρόκειται για αμερικανική παραγωγή.
Αξίζει να κλείσουμε το κινητό για δύο ώρες χάρη σε αυτή την ταινία;
Πιστεύω πως ναι, και δεν το λέω μόνο για το εντυπωσιακό καστ. Το The Social Reckoning είναι από τις σπάνιες ταινίες που το θέμα τους βρίσκεται κυριολεκτικά στην τσέπη του θεατή, και ο Sorkin είναι ο τύπος του συγγραφέα που μπορεί να βγάλει θρίλερ ακόμη και από έναν καβγά στη σύνταξη. Η Mikey Madison ως πληροφοριοδότρια σε ηθικά ολισθηρό έδαφος, ο Jeremy Allen White ως επίμονος δημοσιογράφος και πίσω τους ένας απίστευτα δυνατός θίασος: στα χαρτιά, αυτό είναι ένα πολύ δυνατό ξεκίνημα φθινοπώρου.
Οι επιφυλάξεις μου αφορούν τον σκηνοθέτη, όχι το θέμα. Αν ο Sorkin τολμήσει αυτή τη φορά να εμπιστευτεί τις εικόνες και τη σιωπή, όχι μόνο τις ατάκες του, ίσως έχουμε την καλύτερη σκηνοθεσία της καριέρας του. Αν όχι, θα πάρουμε πάλι μια έξυπνη, καλογραμμένη, λίγο ρητορική ταινία, μετά την οποία όλοι θα κοιτάμε τη ροή ειδήσεών μας με λίγη περισσότερη καχυποψία. Αναμενόμενη βαθμολογία: ένα γερό οκτώ, με ταβάνι που μπορεί να ανέβει. Υποψιάζομαι ότι στους τίτλους τέλους θα πιάσω κι εγώ το κινητό. Μόνο και μόνο για να το ξαναβάλω αμέσως στην τσέπη.