Το Βιβλίο της Ζούγκλας κριτική: ο Jon Favreau ζωντανεύει τη ζούγκλα του Κίπλινγκ
Υπάρχουν στιγμές που ένα παιδικό παραμύθι σε ρουφάει ξανά και ξαφνικά νιώθεις επτά χρονών στο κάθισμα του σινεμά. Το Βιβλίο της Ζούγκλας του Jon Favreau, από το 2016, είναι ακριβώς τέτοια ταινία: γνώριμη, κι όμως απρόσμενα σκοτεινή και συναρπαστική. Το κλασικό έργο του Κίπλινγκ δεν γίνεται εδώ καρτουνίστικη πλάκα, αλλά μια αληθινή, παλλόμενη και επικίνδυνη ζούγκλα.
Θεαματικό, συγκινητικό και σε σημεία πραγματικά τρομακτικό παραμύθι, όπου οι φωνές των ηθοποιών προσθέτουν σχεδόν περισσότερα από οποιοδήποτε ψηφιακό δέντρο.
Στοιχεία ταινίας
| Original | The Jungle Book |
|---|---|
| Πρεμιέρα στην Ελλάδα | 21.4.2016 |
| Σκηνοθεσία | Jon Favreau |
| Πρωταγωνιστούν | Neel Sethi, Bill Murray, Ben Kingsley, Idris Elba, Scarlett Johansson, Christopher Walken |
| Είδος | Ταινίες περιπέτειας, Οικογενειακές ταινίες, Ταινίες φαντασίας |
| Διάρκεια | 106 λεπτά |
| Καταλληλότητα | Κ |
| Χώρα | Αμερικανικές ταινίες |
Τι πραγματεύεται; Ένα ανθρωπάκι ανάμεσα στους λύκους
Όποιος υπήρξε ποτέ παιδί, πάνω κάτω ξέρει τι να περιμένει. Ένα ορφανό αγόρι, ο Μόγκλι, μεγαλώνει στα βάθη της ζούγκλας, και όχι με τυχαίους κηδεμόνες: τον υιοθετούν οι λύκοι, τον προσέχει ο σοφός μαύρος πάνθηρας Μπαγκίρα, και αργότερα ο αρκούδος Μπαλού, με τη χαλαρή του φιλοσοφία, προσπαθεί να του δείξει τον δρόμο στη θάλασσα της ζωής. Ακούγεται ειδυλλιακό, όμως η ζούγκλα δεν είναι παιδική χαρά.
Ο τίγρης Σιρ Χαν έχει βάλει εδώ και καιρό στο μάτι το ανθρωπάκι, και οι απειλές δεν σταματούν σε αυτόν. Υπάρχει η Κάα, το φίδι, που το υπνωτικό της βλέμμα είναι περισσότερο παγίδα παρά αγκαλιά, και υπάρχει κι ο Βασιλιάς Λούι, ο βασιλιάς των πιθήκων, που κάθε άλλο παρά καλός φίλος του ανθρώπου είναι. Η βασική πλοκή είναι λοιπόν γνωστή, το παραμύθι του Ράντγιαρντ Κίπλινγκ δύσκολα χρειάζεται συστάσεις. Το ερώτημα δεν είναι τι συμβαίνει, αλλά πώς το αφηγείται ο Favreau, και εκεί υπάρχουν πολλά για να επαινέσει κανείς.
Σε spoilers δεν μπαίνω, θα πω μόνο αυτό: όποιος θυμάται μόνο τα χαρούμενα τραγούδια θα εκπλαγεί με το πόση ένταση και πόσο διακύβευμα έχει αυτή η εκδοχή.
Ο Neel Sethi και οι φωνές που ζωντανεύουν την άγρια φύση
Ας ξεκινήσουμε από το πιο δύσκολο κομμάτι. Ο Μόγκλι του Neel Sethi είναι σχεδόν ο μοναδικός ηθοποιός με σάρκα και οστά μέσα σε έναν ψηφιακά χτισμένο κόσμο, και για ένα παιδί αυτό είναι τεράστιο βάρος. Ουσιαστικά παίζει απέναντι σε συμπρωταγωνιστές που στα γυρίσματα δεν υπήρχαν έτσι όπως τους βλέπουμε στην οθόνη. Παρ' όλα αυτά ο Sethi είναι πειστικός, γεμάτος ενέργεια, και έχει μια άγρια γοητεία που ταιριάζει σε αγόρι μεγαλωμένο ανάμεσα σε λύκους. Πού και πού φαίνεται η απειρία του, αλλά εγώ δεν θα του το χρέωνα.
Η λίστα με τις φωνές, πάντως, μοιάζει με ονειρική ομάδα που κάποιος σχεδίασε πάνω σε μια χαρτοπετσέτα:
- Ο Bill Murray ως Μπαλού είναι απλώς διάνα. Ο χαλαρός, τεμπέλης αλλά μεγαλόκαρδος αρκούδος μοιάζει γραμμένος για εκείνον, και το χαρακτηριστικό, μισοβαριεστημένο χιούμορ του αξίζει χρυσάφι.
- Η Μπαγκίρα του Ben Kingsley είναι αξιοπρεπής, αυστηρή και ταυτόχρονα στοργική. Ακριβώς η φωνή που χρειάζεται ένας τέτοιος μέντορας.
- Ο Σιρ Χαν του Idris Elba είναι από τα πιο δυνατά όπλα της ταινίας. Βαθύς, ήρεμος και ανατριχιαστικός: κάθε φορά που μιλάει ο τίγρης, σφίγγεται το στομάχι μας.
- Η Κάα της Scarlett Johansson είναι σύντομη αλλά υπνωτική παρουσία, η φωνή της κυριολεκτικά σε νανουρίζει.
- Ο Christopher Walken ως Βασιλιάς Λούι είναι ό,τι περιμένουμε από έναν ρόλο του Walken: παράξενος, απρόβλεπτος και αστείος, με την απειλή όμως πάντα να καραδοκεί.
Την οικογένεια των λύκων ζωντανεύουν η Lupita Nyong'o (Ράκσα) και ο Giancarlo Esposito (Ακέλα), και παρότι έχουν λιγότερο χρόνο, δίνουν βάρος στις σκηνές της αγέλης. Μένει ιδιαίτερα η μητρική ζεστασιά της Nyong'o.
Jon Favreau, ο μάγος της εικόνας
Το όνομα του Jon Favreau πολλοί το συνδέουν με τις πρώτες ταινίες Iron Man, και πράγματι εκεί είχε ήδη δείξει πόσο καλά καταλαβαίνει το μεγάλο, φιλικό προς το κοινό σινεμά. Στο Βιβλίο της Ζούγκλας όμως κάνει κάτι εντελώς διαφορετικό: χτίζει έναν παραμυθένιο κόσμο επιδιώκοντας σχεδόν ντοκιμαντερίστικη αληθοφάνεια.
Η ζούγκλα σε αυτή την ταινία ζει. Το φως που φιλτράρεται ανάμεσα στις κληματσίδες, η λάσπη, το νερό, το τρίχωμα και η κίνηση των ζώων είναι τόσο λεπτομερή που μετά τα πρώτα λεπτά ξεχνάμε ότι σχεδόν τίποτα δεν είναι αληθινό. Αυτό μετράει πολύ, γιατί έτσι η μαγεία δεν αφορά την τεχνολογία αλλά την ιστορία. Ο Favreau δεν επιδεικνύει το θέαμα, το βάζει στην υπηρεσία της αφήγησης.
Ο σκηνοθέτης ισορροπεί έξυπνα ανάμεσα στην κλασική κληρονομιά της Disney και σε έναν πιο σοβαρό, πιο σκοτεινό τόνο. Οι φαν του παλιού κινούμενου σχεδίου παίρνουν μερικά τρυφερά κλεισίματα του ματιού, αλλά η ταινία δεν θέλει να είναι δουλική αντιγραφή. Αυτό εμένα μου άρεσε πολύ.
Τι εντυπωσιάζει: μια ζούγκλα που σχεδόν τη μυρίζεις
Αν πρέπει να ξεχωρίσω ένα πράγμα, είναι η εικόνα. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η ταινία αποτελεί ορόσημο στα ψηφιακά δημιουργημένα ζώα. Τα πρόσωπά τους είναι εκφραστικά, χωρίς να γίνονται καρτουνίστικα ανθρώπινα, και η κίνησή τους έχει πραγματικό βάρος. Όταν εμφανίζεται ο Σιρ Χαν, βλέπουμε στ' αλήθεια ένα αρπακτικό, όχι ένα λούτρινο που μιλάει.
Και η ατμόσφαιρα είναι εξαιρετική. Η ταινία συχνά αφήνει τις σκηνές να ανασάνουν, και σε αυτές τις ήσυχες στιγμές νιώθεις πόσο τεράστιος και ξένος είναι αυτός ο κόσμος για ένα μικρό αγόρι. Το χιούμορ δεν χάνεται: οι κοινές σκηνές του Μπαλού με τον Μόγκλι είναι η καρδιά της ταινίας, με μια ανάλαφρη ζεστασιά που αντισταθμίζει τα πιο σκοτεινά κομμάτια.
Η μουσική και ο ήχος είναι επίσης δυνατά σημεία. Οι θόρυβοι της ζούγκλας, τα γρυλίσματα, το θρόισμα των φύλλων, όλα προσθέτουν στην εμπειρία, και οι νοσταλγικές μελωδίες βρίσκονται στη θέση τους.
Πού σκοντάφτει: υπερβολικά γνώριμο, κάποιες φορές υπερβολικά τρομακτικό
Δεν είναι όμως όλα τέλεια. Επειδή διασκευάζει ένα πολύ γνωστό παραμύθι, η ιστορία κρύβει λίγες πραγματικές εκπλήξεις. Όποιος ξέρει το κλασικό κινούμενο σχέδιο ή το βιβλίο του Κίπλινγκ θα ξέρει σχεδόν πάντα πού πηγαίνει η πλοκή. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αλλά η δραματουργία είναι σε σημεία κάπως προβλέψιμη.
Το άλλο ζήτημα είναι ο τόνος. Ο Σιρ Χαν είναι πραγματικά φοβιστικός, και υπάρχουν σκηνές που μπορεί να είναι πολύ έντονες για μικρότερα παιδιά. Όσοι περιμένουν μια ανάλαφρη οικογενειακή ταινία με τραγουδάκια ίσως ξαφνιαστούν. Εγώ το θεωρώ μάλλον αρετή, αλλά ως γονιός καλό είναι να το έχετε υπόψη.
Τέλος, τα τραγουδιστικά κομμάτια ενίοτε ξεφεύγουν λίγο από τον κατά τα άλλα ρεαλιστικό κόσμο. Είναι νοσταλγικά χαριτωμένα, αλλά δίπλα στον πιο σοβαρό τόνο ακούγονται κάπως παράταιρα.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για όσους αγάπησαν το κλασικό παραμύθι και θέλουν να δουν πώς η τεχνολογία της εικόνας μπορεί να δέσει με αληθινό συναίσθημα. Ιδανικό για εφήβους και ενήλικες, και ωραία οικογενειακή επιλογή με μεγαλύτερα παιδιά.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Δεν συνιστάται για πολύ μικρά παιδιά που τρομάζουν εύκολα, λόγω των φοβιστικών σκηνών. Όποιος ψάχνει κάτι εντελώς καινούργιο και απρόβλεπτο ίσως απογοητευτεί από τη γνώριμη ιστορία.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Το Βιβλίο της Ζούγκλας (1967), Ο Βασιλιάς των Λιονταριών (2019), Η Ζωή του Πι (2012), Ο Βασιλιάς των Λιονταριών (1994)
Συχνές ερωτήσεις
Πότε κυκλοφόρησε στην Ελλάδα Το Βιβλίο της Ζούγκλας;
Η ταινία βγήκε στους ελληνικούς κινηματογράφους στις 21 Απριλίου 2016.
Πόση διάρκεια έχει Το Βιβλίο της Ζούγκλας;
Η ταινία διαρκεί 106 λεπτά.
Ποιος σκηνοθέτησε Το Βιβλίο της Ζούγκλας;
Την ταινία σκηνοθέτησε ο Jon Favreau.
Ποιος υποδύεται τον Μόγκλι και ποιοι δανείζουν τις φωνές τους;
Τον Μόγκλι υποδύεται ο Neel Sethi. Ο Bill Murray είναι η φωνή του Μπαλού, ο Ben Kingsley της Μπαγκίρα, ο Idris Elba του Σιρ Χαν, η Scarlett Johansson της Κάα, ο Christopher Walken του Βασιλιά Λούι, η Lupita Nyong'o της Ράκσα και ο Giancarlo Esposito του Ακέλα.
Ποια είναι η υπόθεση της ταινίας Το Βιβλίο της Ζούγκλας;
Ένα ορφανό αγόρι, ο Μόγκλι, μεγαλώνει στη ζούγκλα ανάμεσα σε λύκους, με τη βοήθεια της Μπαγκίρα και του Μπαλού, ενώ ο τίγρης Σιρ Χαν θέλει να του πάρει τη ζωή.
Αξίζει και σήμερα να επιστρέψουμε στη ζούγκλα;
Απολύτως. Χρόνια μετά την πρεμιέρα στέκεται ακόμα άνετα, η εικόνα του δεν έχει ξεθωριάσει, και ο Μπαλού του Bill Murray μαζί με τον Σιρ Χαν του Idris Elba εξακολουθούν να σου σηκώνουν την τρίχα, ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Ο Jon Favreau δεν ξανάγραψε το παραμύθι του Κίπλινγκ, το ξαναδιηγήθηκε με σεβασμό, δείχνοντας ότι κι ένα κλασικό έργο μπορεί να αποκτήσει καινούργιο δέρμα. Λίγο προβλέψιμη, λίγο τρομακτική, αλλά φτιαγμένη με πολλή καρδιά. Για μένα είναι μια ταινία που προτείνω άφοβα για οικογενειακή βραδιά, αρκεί τα παιδιά να είναι αρκετά μεγάλα.