Τούρμπο κριτική: το σαλιγκάρι που ονειρευόταν το Indianapolis 500 και σχεδόν μας έπεισε
Υπάρχουν ιδέες για ταινίες που, αν τις πεις σε μία πρόταση, όλοι βάζουν τα γέλια. Κι όμως, για μιάμιση ώρα πιάνεις τον εαυτό σου να ζητωκραυγάζει για τον ήρωα. Το Τούρμπο είναι ακριβώς τέτοια περίπτωση: ένα σαλιγκάρι θέλει να τρέξει στο Indianapolis 500. Παράλογο, φωνακλάδικο, κάπου κάπου προβλέψιμο, αλλά πατάει το γκάζι με τόσο κέφι που δύσκολα του κρατάς κακία.
Το Τούρμπο δεν φέρνει τα πάνω κάτω στον κόσμο του animation, είναι όμως μια συμπαθητική, γεμάτη ενέργεια οικογενειακή ταινία με έναν ήρωα του οποίου ο ενθουσιασμός είναι μεταδοτικός.
Στοιχεία ταινίας
| Original | Turbo |
|---|---|
| Πρεμιέρα στην Ελλάδα | 18.7.2013 |
| Σκηνοθεσία | David Soren |
| Πρωταγωνιστούν | Ryan Reynolds, Paul Giamatti, Michael Peña, Samuel L. Jackson, Luis Guzmán, Bill Hader |
| Είδος | Ταινίες κινουμένων σχεδίων, Οικογενειακές ταινίες |
| Διάρκεια | 96 λεπτά |
| Καταλληλότητα | Κ |
| Χώρα | Αμερικανικές ταινίες |
Ένα σαλιγκάρι που δεν χωράει στο καβούκι του
Η βασική ιδέα του Τούρμπο είναι τόσο απλή που αγγίζει τα όρια της ευφυΐας. Ο ήρωάς μας είναι ένα σαλιγκάρι με εμμονή στην ταχύτητα, ερωτευμένο με τους αγώνες και σίγουρο ότι η θέση του είναι στην πίστα. Μόνο που τα σαλιγκάρια δεν φημίζονται ακριβώς για τις προσπεράσεις τους, και η αργή, συντηρητική κοινωνία των σαλιγκαριών κοιτάζει με απορία αυτόν τον ανήσυχο τύπο που θέλει συνέχεια να βρίσκεται κάπου αλλού.
Ύστερα έρχεται ένα παράξενο ατύχημα που τον κάνει ακόμα πιο γρήγορο, και από εκεί και πέρα δεν υπάρχει φρένο: ο στόχος δεν είναι τίποτα λιγότερο από το Indianapolis 500, έναν από τους πιο διάσημους αγώνες αυτοκινήτου στον κόσμο. Μοιάζει χαμένη υπόθεση, όμως η ταινία μάς δείχνει πώς το σαλιγκάρι ορμάει προς τη νίκη και πώς στην πορεία γίνεται σταρ. Δεν χρειάζεται να ξέρετε περισσότερα. Αυτό που μετράει είναι το ταξίδι ή, στη συγκεκριμένη περίπτωση, η κούρσα.
Η ιστορία έχει ένα πολύ καθαρό μήνυμα που το λέει ανοιχτά από το πρώτο λεπτό: κάθε όνειρο μπορεί να γίνει πραγματικότητα, αρκεί να είσαι αρκετά γρήγορος. Κλασική αμερικανική οικογενειακή μαντραλογία, αλλά εδώ το οπτικό αστείο, η εξέγερση ενάντια στη βραδύτητα ως φυσική κατάσταση, της δίνει κάτι παραπάνω.
Φωνές που αξίζει να προσέξετε
Αν υπάρχει κάτι στο οποίο το Τούρμπο είναι πραγματικά δυνατό, αυτό είναι το καστ. Ο Ryan Reynolds δίνει τη φωνή του στον Τούρμπο και φέρνει ακριβώς την ενέργεια που περιμένουμε από εκείνον: μάγκικη, λίγο θρασύτατη, αλλά κατά βάθος καλόκαρδη. Είναι από τους ηθοποιούς που έχουν πάντα ένα κλείσιμο του ματιού στη φωνή τους, και σε έναν χαρακτήρα που αρνείται να δεχτεί τα όριά του αυτό ταιριάζει γάντι.
Δίπλα του ο Paul Giamatti, ως Chet, είναι η πιο προσγειωμένη και αγχωμένη φωνή. Ο Giamatti είναι μάστορας στους στυφούς, βασανισμένους τύπους, οπότε το δίδυμο δουλεύει από μόνο του. Ο Michael Peña ερμηνεύει τον Tito και ξεχειλίζει από τη ζεστή, ενθουσιώδη γοητεία ενός καλού ηθοποιού χαρακτήρων.
Και μετά έρχεται η ομάδα των δεύτερων ρόλων, που σχεδόν μοιάζει σπατάλη για ταινία animation: ο Samuel L. Jackson είναι ο Whiplash, ο Snoop Dogg ο Smoove Move, η Maya Rudolph η Burn, ο Luis Guzmán ο Angelo και ο Bill Hader ο Guy Gagné. Η φωνή του Samuel L. Jackson είναι από μόνη της ολόκληρο είδος, και μόνο που την ακούς σε ταινία για σαλιγκάρια σού φέρνει χαμόγελο. Αυτή η παρέα δίνει μεγάλο μέρος της ορμής της ταινίας: κάποια αστεία στηρίζονται στο σενάριο, άλλα καθαρά στις φωνές.
Ο David Soren και η βραδύτητα ως θέαμα
Σκηνοθέτης είναι ο David Soren, και αυτό που κάνει πολύ καλά είναι να μας κάνει να νιώσουμε την ταχύτητα μέσα από τα μάτια ενός πλάσματος που κανονικά βλέπει τον κόσμο από τη ρίζα ενός χορταριού. Ένα από τα μεγαλύτερα δώρα του animation είναι ότι μπορεί να παίξει με την οπτική γωνία, και το Τούρμπο το εκμεταλλεύεται: η αντίθεση ανάμεσα στο μικροσκοπικό πλάσμα και στον τεράστιο, βρυχώμενο κόσμο των αγώνων είναι η καλύτερη οπτική ιδέα της ταινίας.
Η εικόνα είναι πολύχρωμη, ηλιόλουστη και φανταχτερή, ακριβώς όπως ταιριάζει σε μια ταινία αγώνων. Και ο ρυθμός είναι σωστός: τα 96 λεπτά δεν τραβάνε σε μάκρος, η ταινία ξέρει ότι το κοινό της δεν θα κάτσει υπομονετικά σε μεγάλες, αργές σκηνές. Ειρωνικό, η μεγαλύτερη αρετή μιας ταινίας για ένα σαλιγκάρι να είναι η ορμή, αλλά αυτό ακριβώς είναι και το θέμα της.
Από την άλλη, ο Soren δεν ρισκάρει πολλά. Η δραματουργία ακολουθεί τη δοκιμασμένη συνταγή: ονειροπόλος ήρωας που κανείς δεν καταλαβαίνει, μια ανατροπή, η άνοδος, ο μεγάλος αγώνας. Όποιος έχει δει μερικές οικογενειακές ταινίες κινουμένων σχεδίων θα μαντέψει πάνω κάτω τη μεγάλη καμπύλη. Δεν είναι κακό, απλώς δεν είναι και έκπληξη.
Τι δουλεύει: χιούμορ, ορμή, καρδιά
Το μεγαλύτερο ατού του Τούρμπο είναι ότι παίρνει στα σοβαρά την παράλογη αφετηρία του. Δεν κλείνει συνέχεια το μάτι για το πόσο γελοίο είναι όλο αυτό, αλλά μας αφήνει να πιστέψουμε στο σαλιγκάρι. Γι' αυτό τα παιδιά θα το λατρέψουν: δεν βλέπουν παρωδία, βλέπουν έναν μικρό ήρωα με μεγάλα όνειρα.
- Το καστ: οι φωνές ταιριάζουν υπέροχα στους χαρακτήρες, οι δεύτεροι ρόλοι είναι πολύχρωμοι και αξιαγάπητοι.
- Το μήνυμα: το δίδαγμα για την επιμονή, τη διαφορετικότητα και τα όνειρα είναι απλό αλλά ειλικρινές.
- Ο ρυθμός: δεν υπάρχουν νεκροί χρόνοι, η ταινία κινείται συνεχώς.
- Η ατμόσφαιρα του αγώνα: η ενέργεια των σκηνών στην πίστα περνάει από την οθόνη, και ο συνδυασμός από βρυχηθμούς μηχανών και οπτική σαλιγκαριού έχει πολλή πλάκα.
Υπάρχει κάτι πολύ συμπαθητικό και στον τρόπο που η ταινία δείχνει τη βραδύτητα της κοινωνίας των σαλιγκαριών: δεν είναι κακή, απλώς ζει σε άλλο τέμπο. Και ο Τούρμπο δεν επαναστατεί επειδή μισεί τους δικούς του, αλλά επειδή δεν χωράει στον ρόλο που του έχουν αναθέσει. Για παιδική ταινία, είναι μια εκπληκτικά δυνατή σκέψη, και πολλοί μικροί θεατές θα αναγνωρίσουν τον εαυτό τους σε αυτήν.
Εκεί που τελειώνει η βενζίνη
Ώρα για τα δύσκολα. Το Τούρμπο είναι καλή οικογενειακή ταινία, όχι όμως μεγάλη ταινία. Δεν είναι από εκείνα τα animation που σε κάνουν να κλάψεις ως ενήλικα ή που συζητάς χρόνια μετά. Οι συναισθηματικές κορυφώσεις στέκουν, αλλά είναι προβλέψιμες, και η ταινία πατάει περισσότερο στην ατμόσφαιρα και στην ορμή παρά σε βαθείς χαρακτήρες.
Επιπλέον, το πεδίο των ταινιών κινουμένων σχεδίων με αγώνες είναι αρκετά γεμάτο. Οι ομιλούντες ήρωες με μανία για ταχύτητα δεν είναι κάτι καινούριο, κι αυτή η ταινία αναπόφευκτα τρέχει στη σκιά μεγάλων προκατόχων. Όταν κουράζεται λίγο, αυτό φαίνεται: κάποιο αστείο στηρίζεται περισσότερο στις διάσημες φωνές παρά στην εφευρετικότητα του σεναρίου.
Ως ενήλικας είχα κάποιες φορές την αίσθηση ότι η ταινία ξέρει τι πρέπει να κάνει και το κάνει ευσυνείδητα, χωρίς όμως να βγαίνει από τη ζώνη άνεσής της. Παραδόξως, το σαλιγκάρι που θέλει πάση θυσία να ξεπεράσει τα όριά του πρωταγωνιστεί σε μια ταινία που ακριβώς αυτό δεν τολμά πραγματικά.
Σε ποιους το προτείνουμε;
- Είναι για σένα αν: Για παιδιά του δημοτικού και οικογένειες που θέλουν ένα γρήγορο, χαρούμενο animation με θετικό μήνυμα, αλλά και για όποιον αγαπά την ατμόσφαιρα των αγώνων και τις διάσημες φωνές.
- Καλύτερα να το προσπεράσεις αν: Για όσους περιμένουν από το animation βαθιά συναισθηματικά στρώματα, τολμηρή αφήγηση ή ανατροπές που εκπλήσσουν και τον ενήλικα θεατή.
Αν σου αρέσει, δες επίσης: Αυτοκίνητα (2006), Ρατατούη (2007), Κουνγκ Φου Πάντα (2008), Flushed Away (2006)
Συχνές ερωτήσεις
Πότε βγήκε το Τούρμπο στους ελληνικούς κινηματογράφους;
Το Τούρμπο έκανε πρεμιέρα στην Ελλάδα στις 18 Ιουλίου 2013.
Τι πραγματεύεται το Τούρμπο;
Ένα σαλιγκάρι με μανία για την ταχύτητα γίνεται ακόμα πιο γρήγορο μετά από ένα παράξενο ατύχημα και αποφασίζει να τρέξει στον αγώνα αυτοκινήτου Indianapolis 500.
Πόση είναι η διάρκεια του Τούρμπο;
Η ταινία διαρκεί 96 λεπτά.
Ποιοι δίνουν τις φωνές στην πρωτότυπη εκδοχή του Τούρμπο;
Τον Τούρμπο ερμηνεύει ο Ryan Reynolds, ενώ ακούγονται επίσης οι Paul Giamatti (Chet), Michael Peña (Tito), Samuel L. Jackson (Whiplash), Luis Guzmán (Angelo), Bill Hader (Guy Gagné), Snoop Dogg (Smoove Move) και Maya Rudolph (Burn).
Ποιος σκηνοθέτησε το Τούρμπο;
Την ταινία σκηνοθέτησε ο David Soren.
Μπορεί το σαλιγκάρι να πάρει θέση στην αφετηρία της οικογενειακής βραδιάς;
Ναι, με ήσυχη καρδιά. Το Τούρμπο δεν θα κερδίσει τη διαχρονική κατάταξη των ταινιών κινουμένων σχεδίων, αλλά για ένα κυριακάτικο απόγευμα με την οικογένεια δίνει ακριβώς ό,τι χρειάζεται: ορμή, χιούμορ, έναν αξιαγάπητο μικρό ήρωα και ένα μήνυμα που καταλαβαίνουν και τα παιδιά. Ως ενήλικας θα νιώσεις κάπου κάπου ότι αυτή τη διαδρομή την έχεις ξανακάνει αλλού, όμως οι διάσημες φωνές και η οπτική του σαλιγκαριού φτάνουν για να μη βαρεθείς. Για μένα, ένα γερό έξι. Με μάτια παιδιού, μάλλον οκτώ.