Histoires parallèles ön inceleme: Asghar Farhadi Paris'te komşuları gözetliyor ve bu iş iyi bitmeyecek
Bazı oyuncu kadroları vardır, ilk gördüğünüzde gerçek olduğuna inanamazsınız. Histoires parallèles tam olarak böyle bir film. Modern ahlaki dramanın belki de en acımasız ustası Asghar Farhadi, Fransız sinemasının en parlak isimlerini bir araya getirmiş ve komşularına fazla yakından bakan bir kadın yazarın hikâyesini anlatıyor. Kâğıt üzerinde kusursuz görünen bu tarifin gerçekten işe yarayıp yaramadığını yakında göreceğiz, ama işaretlere bakılırsa büyük bir heyecanla bekliyorum.
Kâğıt üzerinde sonbaharın en güçlü Avrupa dramalarından biri. Farhadi'nin formuna bağlı olarak ya bir başyapıt olacak ya da şık ama biraz fazla yazılmış bir düşünce deneyi.
Film bilgileri
| Yönetmen | Asghar Farhadi |
|---|---|
| Oyuncular | Isabelle Huppert, Virginie Efira, Vincent Cassel, Pierre Niney, Adam Bessa, India Hair |
| Tür | Dram filmleri |
| Süre | 139 dk |
| Ülke | Fransız filmleri, İtalyan filmleri, Belçika filmleri, İran filmleri |
Karşı penceredeki hayat: film spoiler vermeden neyi anlatıyor?
Çıkış noktası basit ve tam da bu yüzden huzursuz edici. Sylvie yeni romanı için ilham arayan bir yazar ve bunun için en kolay ama aynı zamanda en hassas kaynağı seçiyor: karşı dairede yaşayan komşularını izliyor. Casusluk yapmıyor, en azından o kesinlikle buna böyle demezdi, sadece malzeme topluyor. Kendi çevresinden bir şeyler çalmış her yazarın tanıdığı bir bahane bu.
Hikâye asıl ivmesini Sylvie'nin günlük işlerinde yardım etmesi için genç Adam'ı işe almasıyla kazanıyor. Resmî özete göre Sylvie, bu gencin hem hayatını hem de işini altüst edeceğinden henüz habersiz. İşler öyle bir noktaya varıyor ki Sylvie'nin kurgusu hepsinin gerçekliğini aşıyor.
Filmin konusu hakkında bundan fazlası bilinmiyor ve açıkçası bilmek de istemiyorum. Farhadi filmlerindeki en büyük zevk, masum görünen durumların yavaş yavaş zehirlenmesini izlemek. Buna hiçbir şey bilmeden girmek çok daha iyi.
Farhadi, gündelik günahların muhasebecisi
Asghar Farhadi'nin adı tek başına bu filmi takvime yazmak için yeterli bir sebep. Bir Ayrılık ve Satıcı filmlerinin yönetmeni, en iyi uluslararası film dalında iki kez Oscar kazandı. Onun sinemasında ağızdan kaçan tek bir cümle ya da yanlış anda açılan bir kapı, başka yönetmenlerin araba kovalamacalarından daha ağır basar.
İran dışında ilk kez çalışmıyor: Geçmiş Fransa'da, Herkes Biliyor ise İspanya'da çekilmişti. Pek çok izleyici bu filmleri yönetmenin İran yapımlarından daha zayıf buldu ve Histoires parallèles'in üzerindeki en büyük soru işareti de bu. Fransa, İtalya, Belçika ve İran ortak yapımı olması bir yandan sağlam bir finansal destek, öte yandan yönetmenin biraz yabancı bir zeminde dolaşma riski anlamına geliyor.
Öte yandan konu, yani kurgu ile gerçeğin birbirine karışması, gözetlemenin etiği ve sorumluluk meselesi sanki doğrudan onun için yazılmış. Farhadi her zaman iyi niyetli yalanların insanı nasıl yuttuğunu anlattı. İnsanları ham madde olarak kullanan bir romancı, bu fikrin neredeyse kusursuz bir vücut bulmuş hâli.
Huppert, Deneuve ve diğerleri: neredeyse fazla güzel bir kadro
İsim listesine bir bakalım: Isabelle Huppert, Virginie Efira, Vincent Cassel, Pierre Niney, Adam Bessa, India Hair ve Catherine Deneuve. Bu bir oyuncu kadrosu değil, Fransız sinema tarihinden bir aile fotoğrafı.
Kimin kimi canlandırdığı henüz açıklanmadı, o yüzden tahmin yürütmeyeceğim, ama bu isimler kendi başlarına çok şey ima ediyor. Isabelle Huppert'in kariyeri soğuk, okunması imkânsız, kontrolcü kadınlarla dolu. Gözetleme ve manipülasyonun konu edildiği bir filmde hangi rolü üstlenirse üstlensin sıkılmayacağımız garanti. Virginie Efira son yıllarda Fransa'nın en çok yönlü oyuncularından biri hâline geldi. Vincent Cassel ise tek bir bakışıyla seyirciyi tedirgin etmeyi beceriyor.
Pierre Niney genç kuşağın en disiplinli oyuncusu, Catherine Deneuve'ün varlığı ise başlı başına bir olay. Adam Bessa ve India Hair listedeki daha az tanınan isimler, ama Farhadi seyircinin ne bekleyeceğini bilemediği oyuncularla özellikle iyi çalışıyor.
Asıl risk, bu kadar yıldızın arasında birinin gölgede kalması. Ancak Farhadi her zaman herkesin bir sırrı ve bir bakış açısı olduğu topluluk filmleri üzerine düşündü. Bu yüzden ortalama bir yönetmene kıyasla burada çok daha az endişeliyim.
Onu gerçekten büyük bir film yapabilecek şey ne?
- Konunun keskin güncelliği. Herkesin herkesi hem ekrandan hem pencereden izlediği bir çağda, bir yazarın röntgenciliği hem klasik hem de bugüne ait bir mesele.
- Türün yarattığı gerilim. Bu çıkış noktası Arka Pencere'den beri sinema tarihinin en güçlü kalıplarından biri. Farhadi'nin elinde bir gerilim filmine değil, çoğu zaman çok daha acımasız olan ahlaki ve psikolojik bir dramaya dönüşecek.
- Oyuncu yönetimi. Farhadi filmlerinde oyuncular her zaman kendilerinden biraz daha iyidir. Bu ekiple bu ciddi bir vaat.
- Meta katman. Gerçek insanlardan kurgu inşa eden bir yönetmen, aynı şeyi yapan bir yazarı anlatıyor. Bunun içinde bir öz sorgulama imkânı saklı.
Nerede tökezleyebilir: süre, yoğunluk, yabancı zemin
139 dakikalık süre Farhadi için şaşırtıcı değil, ama göz ardı edilecek bir şey de değil. Yavaş ilerleyen, diyaloglar üzerine kurulu bir dramadan söz ediyoruz. Hızlı bir tempo bekleyen izleyici ikinci saatin ortasında kolayca yorulabilir.
Daha soyut olan temel fikir de bir risk. Kurgunun gerçeği aşması fikri kolayca fazla edebi, fazla bilgiç bir yöne kayabilir ve konsept karakterlerin önüne geçebilir. Farhadi'nin en iyi filmleri, soruların son derece somut durumlardan doğduğu için işe yaradı: bir boşanma, bir hırsızlık, bir borç. Burada roman içinde roman yapısı fazla gürültülü olursa o dolaysızlık kaybolabilir.
Kimlere öneriyoruz?
- Tam sana göre, eğer: Ahlaki ikilemler üzerine kurulu, yavaş yavaş boğan Avrupa dramalarını sevenler ve Huppert ya da Deneuve için her zaman sinemaya gitmeye hazır olanlar.
- Pas geçsen iyi olur, eğer: Aksiyon, hızlı tempo ya da net cevaplar bekleyenler ve iki saati aşan, konuşmaya dayalı bir dramadan heyecanlanmak yerine uykusu gelenler.
Beğendiysen bunlara da göz at: Arka Pencere (1954), Bir Ayrılık (2011), Satıcı (2016), Geçmiş (2013), Swimming Pool (2003)
Sıkça sorulan sorular
Histoires parallèles neyi anlatıyor?
Yazar Sylvie, yeni romanı için karşı dairedeki komşularını izliyor. Ardından yardımcı olarak genç Adam'ı işe alıyor. Adam onun hayatını ve işini altüst ediyor ve sonunda kurgu hepsinin gerçekliğini aşıyor.
Histoires parallèles kaç dakika?
Filmin süresi 139 dakika.
Histoires parallèles'i kim yönetti?
Filmi Asghar Farhadi yönetti. Fransa, İtalya, Belçika ve İran ortak yapımı.
Filmde kimler oynuyor?
Isabelle Huppert, Virginie Efira, Vincent Cassel, Pierre Niney, Adam Bessa, India Hair ve Catherine Deneuve.
Sylvie'nin penceresinden içeri bakmaya değer mi?
Evet, bence bu soru bile değil. Asghar Farhadi en zayıf filmlerinde bile insanın zaaflarına dair çağdaşlarının çoğunun en iyi işlerinden daha fazlasını söylüyor ve bu kadroyla ortaya vasat bir şey çıkacağını hayal etmek zor. Uzun olabilir, konsept yer yer karakterlerin önüne geçebilir, ama bu tam da eve dönerken yolda tartışmaya devam edeceğiniz türden bir film. Ön değerlendirmem: sağlam bir 8 puan, sonunda daha fazlası olacağına dair gizli bir umutla.